Pochodzisz z oddanej ludziom, rodziny lekarskiej. Tata był ginekologiem – położnikiem, zajmującym się fizjologią i patofizjologią porodu. Wprowadził do medycyny oksytocynę, ułatwiającą poród i pracował jako ekspert dla WHO. Mama natomiast była, cenionym przez małych pacjentów, pediatrą. Ty także jesteś lekarzem – pediatrą, czy to znaczy, że ten wybór „wyssałaś z mlekiem matki”?

Bożena Ryczkowska: Rodzice nie naciskali na wybór mojego zawodu. A jeśli już – to raczej z … mlekiem ojca (śmiech). Rodzice dawali mi pełną swobodę, a z drugiej strony, duży nacisk kładli na rozwój horyzontów myślowych i zainteresowań humanistycznych. Ojciec, jako człowiek renesansu, bardzo dużo czytał, miał ogromną i wszechstronną wiedzę. Od maleńkości sam uczył mnie wszystkiego: historii sztuki, architektury, filozofii, erystyki i logiki. I życia….

Tata był dla Ciebie pierwszym i najważniejszym nauczycielem?

Najważniejszym, ale nie pierwszym. Pierwszym był dziadek i to On – jako pierwszy, mnie inspirował, np. opowieściami o kosmosie. A obok jeszcze wujek, który zamiast bajek, opowiadał mi libretta operowe. Ojciec, gdy byłam w szkole podstawowej, zajął się moim wychowaniem i edukacją. Pierwszymi moimi przewodnikami i nauczycielami byli mężczyźni.

Ukształtowali Cię mężczyźni. Jakie to miało przełożenie na Twoje wybory życiowe?

Tak, myślę, że „jestem wytworem męskim” (śmiech). Dzięki temu, stałam się kobietą samodzielną i samowystarczalną. Wsparcie ojca oznacza wysoką samoocenę, czyli nie mam lęków przed podejmowaniem nowych wyzwań, przed podnoszeniem poprzeczki, przed rozwojem, zmianą, stresem i weryfikacją. A za mała obecność w moim życiu mamy, skutkowała infantylizmem w zakresie postrzegania świata, w relacjach ze światem społecznym. Ilekroć byłam w grupie, zwykle proszono mnie o liderowanie i w tym się spełniałam, ale w grupie nie potrafiłam stworzyć i podtrzymać bliższych i intymnych relacji, zwłaszcza w kontaktach z rówieśnicami, a potem z kobietami. Mój świat, świat moich poszukiwań, był dla moich koleżanek nie interesujący, niedostępny i zamknięty. Moimi fascynacjami mogłam się podzielić jedynie z mężczyznami…

Czy to byli kochający i kochani mężczyźni?

Myślę, że tak. Miłość między mężczyzną i kobietą jest dla mnie sprawą fundamentalną. Kochałam i byłam kochana. Przeżyłam: i miłość i gorycz rozstania. Miałam niewiele związków, ale to nie znaczy, że od początku potrafiłam o nie dbać. Tej sztuki – bycia w związku z drugim człowiekiem, uczymy się całe życie. Nie rzadko, umieramy jako kiepscy adepci tej życiowej nauki, nieumiejętni i nie wprawieni w tej Sztuce….

O jakiej miłości mówisz?

Miłość jest tylko jedna; jest to poczucie spójności z drugim człowiekiem, jego duchem, ciałem i emocjami. Należy do tego dążyć przez całe życie, bo to uskrzydla i motywuje do działania, pozwala osiągać sukcesy życiowe i zawodowe. A życie i praca, jak i sztuka zresztą, jeśli nie wynikają z doświadczenia prawdziwej i głębokiej miłości, są toksyczne dla człowieka. Te, wypływające z uczucia i miłości, niosą za sobą głębię, przemieniają i uzdrawiają.

Czy tym właśnie kierujesz się w swojej pracy jako lekarz? Chorujemy naprawdę z braku miłości?

Kiedy zaczęłam pracować ze swoimi pacjentami prywatnie, poza placówkami uspołecznionej służby zdrowia, to zaczęłam – moją „służbę” i zawód oraz zjawisko chorowania, widzieć szerzej, a problemy zdrowotne, głębiej, niż dotychczas. Mam też w swojej praktyce indywidualnej dla swoich pacjentów – którzy zawsze są dla mnie niepowtarzalni i jedyni, znacznie więcej czasu i przestrzeni. Widzę jak myślenie, doświadczenia życiowe oraz sposoby odżywiania, wpływają wprost na ich psychikę, a ta, na zdrowie somatyczne. Moi pacjenci mają także bardzo zindywidualizowane schorzenia i dolegliwości somatyczne. Na temat ich życia prywatnego z nimi nie dyskutuję, ale staram się usłyszeć to, czego mi nie mówią. Bo to, o czym nie mówią, jest kluczem do ich terapii…i wyleczenia….

Otwierasz więc ich… milczeniem?

Nie, ja ich tylko słucham, wysłuchuje. Nie otwieram, bo nie z mojej strony to przychodzi.

Nie rozumiem…

Ja też do końca tego nie rozumiem, bo w chorowaniu i zdrowieniu, jak w samym życiu zresztą, tkwi niepojęta i nie pojmowalna przez nas, ludzi, Tajemnica. Po prostu, nie robię nic na siłę. A więc i nie otwieram, bo to byłaby jakaś forma przymusu i gwałtu. Pacjenci sami się z czasem otwierają. Najpierw dla siebie samych, potem dla mnie i innych. Ja staram się jedynie znaleźć emocje, które mogą powodować ich dolegliwości i próbuję poprzez zastosowanie leków homeopatycznych te zakłócające emocje zniwelować. Oczywiście, stosuję również leki skierowane przede wszystkim na terapię zaburzeń somatycznych, a więc mieszanki ziołowe, probiotyki i jeśli choroba tego wymaga, również preparaty farmakologiczne. To, czym się zajmuję, nazywa się medycyną integracyjną.

A czy od tego nie jest czasem psychoterapia i psychologia?

Powinna być, ale moim zdaniem – nie jest. W ogóle, leczenie, jakakolwiek terapia, powinna być stosowana komplementarnie, całościowo i wieloaspektowo, nie wąsko i specjalistycznie. I tak też psychoterapia powinna iść w parze, albo najlepiej tuż za, medycyną i diagnozą internistyczną…

Dziś medycyna idzie właśnie w kierunku wąskich specjalizacji. Jesteś anachroniczna. Idziesz pod prąd….

Niestety.. Ale nie przestanę marzyć, zmieniać i pracować w tym kierunku, by kiedyś w mojej pracy, w gabinecie, udało się stworzyć taki zespół, team medyczno-psychologiczny… Bardzo boleję, że medycyna i psychologia nie idą w parze, nie idą wspólną drogą. Moich pacjentów często nie stać na terapię psychologiczną. Czasami też na to nie ma już czasu i możliwości. Terapia lekowa oraz internistyczna powinny iść w parze z diagnozą i terapią psychologiczną, komplementarną. Ja redukuję efekt nierównowagi biologicznej, a psycholog powinien równoważyć emocje. Ma to podstawy naukowe. Trywializując, można powiedzieć, że człowiek działa na prąd, w ramach istniejącego pola elektromagnetycznego. Tak zwane cuda w medycynie dzieją się właśnie w ten sposób. Z tych prawideł korzystają najrozmaitsi uzdrowiciele, bioenergoterapeuci, szamani. Często nieświadomie. Medycyna, niestety wierzy wyłącznie w biochemię. Nie interesują ją procesy elektromagnetyczne ani wpływ emocji na nasze zdrowie. A najpierw jest przecież myśl i ona inicjuje wyładowania elektromagnetyczne, które możemy wykazać w zapisie EEG, EKG. Elektromagnetyzm jest ciągle przysłowiowym polem do popisu – tak dla lekarzy, jak i naukowców.

Jakie ta wiedza ma przełożenie na Twoją pracę? Co ma wspólnego z polem elektromagnetycznym hatha joga i ajurweda?

Bardzo wiele. Hatha joga, która jest narzędziem terapeutycznym ajurwedy, jest praktycznym zastosowaniem wiedzy o elektromagnetyzmie. W czasie pozycji jogi, czyli asan, zachodzi sprzężenie myśli z ruchem. Hindusi nazywają to uważnością. Angażujemy myśl do samoleczenia. Kierujemy swą uwagę w miejsce, które boli i jest niesprawne. Pracujące mięśnie wysyłają impulsy elektryczne o prawdziwie uzdrawiających własnościach. To jednak wymaga systematyczności i wysiłku. A wszyscy dziś szukają magicznej pigułki i drogi na skróty. A takich nie ma. Więc samoleczenie organizmu może być efektem uważnego i systematycznego wglądu w nasz organizm. Naszej własnej długotrwałej i uważnej pracy. Ktoś taki – jak ja, może jedynie swojego pacjenta zmotywować, zainspirować, pokierować i poprowadzić, przy stawianiu pierwszych, na tym polu, kroków. A później jest już nasz własny, samodzielny, systematyczny wysiłek, połączony z wiarą w słuszność tej drogi. I się udaje!

Co to znaczy leczyć dzieci? Dzieci są dla Ciebie szczególne?

Po prostu, lubię dzieci. Dzieci szybko i łatwą zdrowieją. Do okresu pokwitania nie mają aury psychosomatycznej. Gdy tylko lepiej się czują, to od razu widać poprawę, zdrowieją. Dorosły często, po incydencie gorączkowym, jeszcze przez kilka następnych dni „przeżywa” chorobę. Wytwarza mechanizmy emocjonalne, z którymi świadomie trzeba potem pracować. Choroba jest u nich somatycznym krzykiem duszy – pomóż mi, bo cierpię. Dzieci wszystko zaczynają po raz pierwszy. Często wobec tego, mają okazję szybciej, to chorowanie po raz ostatni – zarazem pierwszy – zakończyć. Dorośli są a priori, dzieci leczą się często bez założeń, jak „tabula rasa”: od początku do końca. Resetują zupełnie. Dorośli, by to zrobić, ponownie muszą uwierzyć, że potrafią, że to możliwe, że ich życie, zależy od rekonfiguracji tych nabytych mechanizmów emocjonalnych. A poza tym, dzieci są piękne i uwielbiają się bawić z moimi psami i kotami. A co jest chyba najważniejsze – nie boją się mnie.

Co sądzisz o wcześniejszym posyłaniu dzieci do szkoły?

Nie, nie ma to żadnego uzasadnienia. Jest to niezgodne z zegarem biologicznym człowieka i rozwojem dziecka. Układ immunologiczny dziecka dopiero w wieku 7. lat jest wystarczająco dojrzały, by sprostać odporowi infekcji i wtedy stają się one mniej skłonne do chorób. O co więc tu chodzi, nie wiem.. Pewno o pieniądze. I pewno o to, by wcześniej człowiek zaczął pracować i odprowadzać podatki. W ten sposób postrzegam też absurd posyłania do przedszkoli. Dzieci lepiej się rozwijają w otoczeniu domu rodzinnego i z mamą. Żłobki i przedszkola z punktu widzenia rozwoju dziecka są złem. Myślę, że to celowa polityka odrodzinniania społeczeństw, która przyszła chyba ze świata korporacji, poszukujących i potrzebujących sterowalnych ludzi. A tymi, posiadającymi korzenie i odniesienia rodzinne i społeczne, trudniej się manipuluje.

Czy jako dziecko często chorowałaś?

Mało chorowałam, ale bardzo bałam się dentysty. Poza tym, nie chodziłam do lekarza, bo mama była lekarzem – w dodatku, pediatrą (śmiech)…. A mamy się nie bałam.. W rodzinach rozsądnych lekarzy, dzieci nie chorują, bo nikt nie robi wokół chorującego dziecka i jego dolegliwości, ołtarzy. Choroba jest stanem przejściowym do zdrowia, a nie – jak często dziś bywa – stanem wyjściowym i utrwalanym. Często wszak nawet się tak usprawiedliwiamy: „no, przecież jestem chory”. A moja mama miała bardzo skuteczną receptę: „od pasa w górę sok malinowy, od pasa w dół jagodowy”. I skutkowała, zawsze! Wobec tego, w tamtych czasach, nie było tak rozwiniętej dysbiozy i alergii. A dziś niemal 70. procent dzieci ma objawy alergii.

Skąd ta alergia?

Jest to choroba w dużej części jatrogenna, czyli „odlekarska”. Głównymi przyczynami są alergolodzy, bardzo duży dostęp do doświadczeń medycznych i nadużywanie leków…. oraz odejście od karmienia piersią. Kolejnym ważnym powodem rozwoju alergii jest niewłaściwe odżywianie i nie tylko dziecka, ale również mam w czasie ciąży. Dziecko rodzi się z teoretyczną podatnością na alergię. Chodzi o taką genetyczną konfigurację nabłonka wyściełającego jelita, że stwarza ona dobre warunki bakteriom fakultatywnie chorobotwórczym do namnażania się. Bakterie fakultatywnie chorobotwórcze, to takie mikroorganizmy, które tworzą niewielki odsetek naturalnej flory jelit, jednakże jeśli ich ilość wzrośnie stają się przyczyną rozmaitych dolegliwości. Jedną z nich jest alergia. Zjawisko to nazywamy dysbiozą jelit i jest ono „matką” wszystkich przewlekłych i przewlekle nawracających, chorób. W dysbiotycznym jelicie namnażają się nie tylko bakterie fakultatywnie patogenne, ale również grzyby Candida. Dziecko rodzi się sterylne, w jego jelicie nie ma bakterii. Kolonizacja jelit rozpoczyna się i trwa przez cały okres karmienia piersią, więc jeśli matka cierpi na alergię, to flora, którą przekazuje z mlekiem jest dysbiotyczna. Dziecko reaguje na wytworzoną w ten sposób w jego jelicie dysbiozę objawami alergii. Najczęściej jest to atopia, czyli wyprysk. Ale zamiast leczenia farmakologicznego i odstawienia od piersi dziecka, powinno się dać mamie probiotyk. W związku z tym, karmienie sztuczne, potem już tylko sytuację pogarsza i komplikuje. Dzieci najczęściej chorują wtedy na zapalenie oskrzeli. A u dorosłych, taka dysbioza pojawia się, gdy zaczynamy się leczyć farmakologicznie, lub zażywać antykoncepcję. Każdy lek, stosowany przewlekle, daje dysbiozę, czyli zmienia florę jelit na nieprawidłową. Chodzi zwłaszcza o antybiotyki, cytostatyki i środki antykoncepcyjne.

To znaczy, że bezpieczniejsze byłoby, gdyby kobieta zabezpieczała się naturalnie czy stosowała spiralę?

Uważam, że jeśli kobieta żyje spokojnie i zna swój organizm, może sama rozpoznawać u siebie cykle menstruacyjne, i uchwycić czas, w którym może się bezpiecznie kochać…My strasznie fetyszyzujemy płodność. Po 35. roku życia nie każdy cykl niesie ze sobą owulację. Dziś problemem jest raczej bezpłodność i to, że ludzie nie potrafią stworzyć trwałych związków i zaspokoić fundamentalnej potrzeby każdego człowieka, jaką jest potrzeba miłości. Poza tym, dlaczego to kobieta ma się zabezpieczać i dbać o to. Leki antykoncepcyjne mają wiele istotnych dla zdrowia objawów ubocznych, a dodatkowo długo zażywane, zwłaszcza u kobiet, które nie rodziły mogą doprowadzić do wtórnej niepłodności. To przede wszystkim mężczyzna powinien się zabezpieczać, bo w jego przypadku jest to dużo prostsze i nie szkodzi jego zdrowiu !

Prowadzisz otwarty dom, pełno w nim zwierząt, ludzi, książek, pamiątek z podróży i pracy w Afryce, akcesoriów do jogi i drobiazgów, nie gubisz się w tym chaosie? I jeszcze Twój gabinet, zajęcia z hatha jogi, treningi terapeutyczne i lecznicze na Mazurach, stowarzyszenie, niepełnoletni syn, Jasio…. To nie za dużo jak na jedną kobietę?

Po pierwsze, nie widzę w tym chaosu. Człowiek zawsze – czy chce, czy nie, działa na kilku płaszczyznach. Jeśli chcesz leczyć ludzi, musisz widzieć więcej i ogarniać więcej. Stąd moje wszechstronne zainteresowania, także medycyną naturalną. Ale w porównaniu z innymi nie czuję się jakoś bardziej zajęta. Poza tym, to wrażenie może wynikać stąd, że nie jestem zbyt obowiązkowa. Generalnie myślę, że mam dużo czasu. Z reguły, więcej …. niż mam (śmiech). Ale myślę wtedy, że tak właśnie ma być! Czas, mój czas wolny, pozwala mi usiąść i pomyśleć, a bez przebłysków ciszy, pauzy, milczenia i głębokiego oddechu, nie istnieję…

Do czego Cię inspirują nowinki naukowe?

Do tego, by przełożyć je na język fizjologii człowieka, a potem na język patofizjologii. Ale by to zrobić, muszę właśnie pomyśleć, usiąść, odpocząć, zresetować umysł i ciało, by przełożyć uniwersalne założenia, na współczesne problemy medyczne. Podobnie zaczynałam swoją przygodę z medycyną chińską. Wtedy co prawda miałam taras i drewniany dom…. To chyba papież powiedział: „Zatrzymajcie się! To ma sens”. To także mówię swoim pacjentom. Że być może o to chodzi, by się zatrzymać i zobaczyć, czego może dotyczyć nasze schorzenie somatyczne. Bo na pewno u źródeł leży jakaś nasza myśl i uczucie….

Czy ma to coś wspólnego z teorią trzech doszy?

Teoria trzech doszy jest częścią ajurwedy, czyli tradycyjnej medycyny indyjskiej. Choć liczy sobie kilka tysięcy lat w sposób niezwykle przejrzysty i nowoczesny pokazuje związek naszej osobowości z predyspozycją do określonych dolegliwości fizycznych. Jest to najbardziej logiczna i klarowna teoria psychosomatyki. Zakłada ona, że w każdym z nas istnieją, wyrażone w rozmaitym procencie, trzy podstawowe typy osobowości. Jeżeli są one w równowadze cieszymy się znakomitym zdrowiem i posiadamy ogromne możliwości samorealizacji intelektualnej. Jeżeli zaś równowaga ta jest zakłócona, tzn. jedna z dosz dominuje, wówczas zaczynamy chorować i cierpieć na określone problemy emocjonalne. Odbija się to również na efektywności w pracy i harmonii w związkach. Leczenie ma na celu przywrócenie równowagi, lub przynajmniej spłycenie powstałych zakłóceń. Opiera się ono na właściwym żywieniu, odpowiednich mieszankach ziołowych i praktyce asan wg hatha joga. Efekty terapeutyczne pojawiają się naprawdę szybko i są zaskakująco trwałe. Z praktycznym zastosowaniem teorii trzech dosz będzie można spotkać się na proponowanych przeze mnie i Akademię Świadomego Leczenia warsztatach terapeutycznych w Skomacku Wielkim na Mazurach Garbatych.

Co sądzisz – jako lekarz i kobieta, o aborcji?

Aborcja zawsze jest dla kobiecego organizmu i psychiki, traumą, nawet jak sobie tego kobiety nie uświadamiają,. Wiem jednak, że jest dziś moda na usprawiedliwianie aborcji, jednak myślę, że nie jest ona kierowana do kobiet świadomych duchowo. Gdy dochodzi do niechcianej ciąży, obowiązkiem lekarza jest poinformowanie kobiety o zagrożeniach i konsekwencjach przerwania ciąży. Smuci mnie też niewielkie zaangażowanie w te kwestie psychologów i psychoterapeutów. Kobiety często godzą się na aborcję pod presją lęków i najbliższej rodziny, bez świadomości skutków tego zabiegu dla ich psychiki i zdrowia. Jeśli kobieta decyduje się na ten krok, to według mnie cierpi na depresję, a ta wymaga interwencji psychologicznej i psychoterapii. Oczywiście, każdy odgórny zakaz rodzi podziemie, ale z drugiej strony, całkowita legalizacja aborcji doprowadzić może do zjawiska aborcji na życzenie, tak jak to miało miejsce w czasach PRL-u. Mam nadzieję, że taka sytuacja nigdy więcej w historii ludzkości się już nie powtórzy. Według mnie trzeba podjąć szeroko zakrojoną akcję uświadamiania, czym jest dla kobiety ciąża i macierzyństwo, odpowiedzialność za rodzinę i rola, jaką w tej rodzinie powinna pełnić. Rodzicielstwo nie było nigdy i nie będzie „uni-sex”, jak się teraz próbuje młodzieży wmawiać. Należy podkreślać, że kobieta jest matką już od samego poczęcia, a nie dopiero po porodzie. Widzę tu ogromne pole do działania dla instytucji kościelnych i społecznych. Potrzebna jest rozsądna akcja społeczno-medialna i edukacyjna na temat świadomego macierzyństwa. Ale bez ideologizacji. Rodzicielstwo i macierzyństwo są dziś bardzo ważnymi kwestiami i moja fundacja będzie o tym mówić. Mam nadzieję, że takich akcji będzie coraz więcej. Bez zmiany świadomości, nie uzdrowimy społeczeństwa.

Jesteś lekarzem, gruntowanie i akademicko wykształconym. Przez 17.lat pracowałaś w szpitalu, wiele lat w przychodni. Dziś rozwijasz swoją indywidualną praktykę, polecając alternatywne metody leczenia – żywienie, probiotyki, mieszanki ziołowe, homeopatię, oraz hatha jogę. Co spowodowało taką zmianę – to przejście od medycyny konwencjonalnej i farmakologicznej do medycyny integracyjnej, naturalnej?

Poszukiwanie skutecznych i zdrowych, metod leczenia. Farmakoterapia jest niezastąpiona w stanach zagrożenia życia, za to w leczeniu chorób przewlekłych i utrwalaniu remisji choroby jest nieskuteczna. Moja przygoda z medycyną naturalną zaczęła się kilkanaście lat temu od udziału w sesjach hatha jogi, której zajęcia odbywały się niedaleko mojego domu na Powiślu. Wtedy szkołę hatha jogi, prowadził Sławomir Bubicz. Ze zdumieniem zaobserwowałam, że te ćwiczenia ruchowe, wpływają korzystnie na moją psychikę i kondycję. Przez przypadek do mojego Centrum Zdrowia Dziecka przyszła też wtedy propozycja udziału w szkoleniach z homeopatii. Skorzystałam i zaczęłam ją stosować wśród moich prywatnych pacjentów, zauważając, że i to przynosi rezultaty. Wtedy też pojawiła się we mnie potrzeba poznania nowych, alternatywnych sposobów leczenia. Interesowała mnie farmakognozja, której brakuje na studiach lekarskich. Zaczęłam się jej uczyć samodzielnie i opracowałam własne receptury mieszanek ziołowych. Potem zapisałam się do Centrum Akupunktury im. prof. Garnuszewicza na Płockiej w Warszawie. Odkryłam tradycyjną chińską medycynę, następnie ajurwedę. Rozpoczęłam własną naukę, studiowanie i tłumaczenie źródeł, zwłaszcza anglojęzycznych… I tak powoli wypracowałam własny system leczenia, w końcu zrezygnowałam z pracy asystenta na Oddziale Nefrologii Centrum Zdrowia Dziecka i skupiłam się na mojej prywatnej praktyce lekarskiej. To nie jest tak, że ja w ogóle się nie podpieram farmakologią, jak trzeba też ją stosuję, bo nie w każdym przypadku bezpiecznie można ją zastąpić lekiem naturalnym. Ale stosuję ją tylko wówczas, gdy jest to bezwględnie konieczne i nie przepisuję leków „do końca życia”. Pamiętajmy, że znakomita większość leków to trucizny, zażywane w bardzo niewielkich ilościach. Jeżeli przekroczymy dopuszczalną dawkę, pojawią się groźne objawy zatrucia. Jednakże nawet dawki terapeutyczne zażywane przewlekle kumulują się i dają rozmaite niepożądane objawy uboczne. Dodatkowo wszystkie leki działają dysbiotycznie, co wiąże się z rozwojem kolejnych dolegliwości. Należy też wiedzieć, że nasz organizm, broniąc się przed szkodliwością leków, uczy się szybko je detoksykować. W wyniku tego procesu nazywanego zjawiskiem tachyfilaksji wiele leków pozbawianych jest skuteczności terapeutycznej, a ich przewlekłe stosowanie generuje jedynie niekorzystne objawy uboczne. Ja przyjmuję zasadę, że nie ma chorób nieuleczalnych, są tylko, źle leczone. Medycyna staje się sztuką, jeżeli leczymy człowieka, a nie wyodrębniony objaw w określonej tkance. Izolowana farmakoterapia czyni z medycyny niebezpieczne rzemiosło. Świetnie sprawdza się doraźnie w stanach zagrożenia życia, ale nie nadaje się do stosowania przewlekłego i dlatego tak wiele chorób nosi dzisiaj etykietę nieuleczalnych.

Zaczynałaś swoją pracę zawodową jako dziennikarka…

Tak, pierwsze pieniądze zarobiłam jako dziennikarka. To się właściwie zdarzyło przez przypadek. Miałam zawsze łatwość wypowiadania się i fotografowania. A ta przygoda zaczęła się, gdy studiowałam na Uniwersytecie w Nairobi w Kenii studiowałam 4 rok medycyny. W trakcie nauki social health badaliśmy stopień niedożywienia dzieci w jednej z wiosek i przeprowadzaliśmy akcję oświatową. Wtedy głównym problemem była również duża umieralność okołoporodowa. Powodem był, wynikający z niedożywienia, niski wzrost ciężarnych. Wówczas poród siłami natury nie jest możliwy, bo płód jest relatywnie za duży, co określamy mianem niestosunku porodowego. Jedynym wyjściem jest szybkie wykonanie cesarskiego cięcia. Dlatego razem z koleżanką, postanowiłyśmy przeprowadzić akcję edukacyjną. Chodziło o nauczenie miejscowych akuszerek przewidywania, które z ciężarnych nie mogą rodzić w wiosce, ale wyłącznie w szpitalu od którego dzieliła je odległość 20 km. Nie muszę dodawać, że nikt z mieszkańców wioski nie posiadał szybszego, niż rower, środka transportu. Po powrocie do Polski publikowałam moje wspomnienia i zdjęcia w formie reportaży w tygodniku Czas. Później zaczęłam współpracować z prasą studencką, tygodnikiem Razem.

Wróćmy do pacjentów… Powiedzmy, że przychodzę do Ciebie i mówię, że mam astmę i przewlekle stosuję wziewne sterydy. Co radzisz?

Po dokładnym zbadaniu i osłuchaniu zaproponowałabym ci leczenie oparte na mieszankach ziołowych, probiotykoterapii, lekach homeopatycznych i wybranych asanach, tak żebyś szybko mogła się uwolnić od konieczności stosowania wziewnej kortykoterapii. Ważnym elementem zaleceń byłoby także właściwe odżywianie.

Co to za mieszanki?

Opracowałam zestaw 13. mieszanek ziołowych. Niektóre z nich stosuję pojedynczo, a niektóre mieszam. W aktywnej astmie oskrzelowej stosuję mieszankę nr 1+8 która ma działanie przeciwzapalne i leczące nabłonek dróg oddechowych. W mieszance nr .1+8 jest 27 polskich ziół. Wbrew utartym opiniom odwary ziołowe powinny być indywidualnie dostosowane do naszego smaku. Jeżeli nam smakują, to ich działanie jest dużo silniejsze. Obrzydliwie gorzkie odwary powstają na ogół ze źle skomponowanych mieszanek ziołowych. Przyrządzamy je zalewając litrem zimnej wody i dodajemy (lub nie – w zależności od upodobań smakowych) ulubione, świeże lub mrożone owoce. Następnie gotujemy po prosu kompot z ziołami, który po zagotowaniu ogrzewamy na tzw. wolnym ogniu przez kilka minut. Potem przykrywamy pokrywką i pozostawiamy w cieple na kolejne 10 minut. Tak przygotowany odwar odcedzamy i ewentualnie dosładzamy do smaku miodem, albo brązowym cukrem. Jeżeli odwar wydaje się nam zbyt gorzki, to dodatkowo zakwaszamy sokiem z cytryny i ponownie dosładzamy. Pijemy ciepły, lub w temperaturze pokojowej, w kilku porcjach w ciągu dnia. Można przygotować od razu porcję na dwa dni, ponieważ zioła chronią nasz kompot przed szybką fermentacją. Pijemy je tak długo, jak długo nam smakują. O przerwaniu leczenia ziołami zadecyduje nasz organizm sam. Po całkowitym ustąpieniu dolegliwości astmatycznych i regeneracji nabłonka dróg oddechowych zioła te po prostu przestaną nam smakować.

Czy dziś z pracy własnego gabinetu medycyny naturalnej można się utrzymać?

Z trudem. Spotkanie diagnostyczne z pacjentem to czasami godzina, dwie. Więc ja dziennie nie jestem w stanie przyjąć więcej niż 5. pacjentów. Ale jest to twórczy sposób uprawiania mojej pasji i nie mam powodu, póki co, by chcieć, go zmienić. Nawet jeśli czasami nie uda mi się opłacić rachunku za prąd czy telefon…

Jesteś samoukiem, praktykujesz jogę i używasz jej w swoim lecznictwie, od lat. Figury i zdrowia – Tobie, 58-latce – mogłaby pozazdrościć niejedna trzydziestolatka. W czym jeszcze – poza kondycją – pomagają pozycje jogi, czyli asany?

Obserwowany współcześnie renesans hatha joga, wynika właśnie z jej ogromnych możliwości terapeutycznych, tym bardziej, że ćwiczyć może każdy, a w niektórych schorzeniach, takich jak – osteoporoza, przewlekłe bóle kręgosłupa i stawów – w ogóle nie można jej niczym innym zastąpić. W czasie ćwiczeń hatha joga poprawia się przepływ krwi w dotkniętych schorzeniem okolicach, co powoduje lepsze odżywienie chorych tkanek, szybką eliminację toksyn i zmian zapalnych. W miarę rozciągania okolicy kręgosłupa, wraca do normy uwodnienie i elastyczność krążków między kręgowych, czego wyrazem jest powolne „wzrastanie”, czyli powracanie do wysokości ciała osiągniętej w okresie dojrzałości. Ćwiczenia te wpływają regulująco na aktywność rozlokowanych wzdłuż kręgosłupa skupisk komórek nerwowego układu wegetatywnego. W ten sposób, na zasadzie tzw. odruchów skórno trzewnych, można leczyć rozmaite dolegliwości narządów wewnętrznych, gruczołów wydzielających hormony, takich jak tarczyca, jajniki, trzustka, można także przywracać prawidłowe trawienie i perystaltykę. Niezależnie od momentu rozpoczęcia ćwiczeń szybko daje się zauważyć ich „magicznie” odmładzający efekt. Zmniejszają się zmarszczki mimiczne, znika cellulitis, a wszystko to za sprawą niezwykłego efektu poprawy odżywienia i krążenia w skórze i tkance podskórnej.

Jesteś wegetarianką. Jak to się u Ciebie stało? Czy to trudne – być w naszym polskim społeczeństwie wegetarianinem?

Ja zostałam wegetarianką z powodów poglądów. Byłam i jestem przeciwko masowemu zabijaniu zwierząt. Dodatkowo stres, który przeżywa zwierzę podczas zabijania, zmienia niekorzystnie dla człowieka skład mięsa. Najbardziej toksyczne ze względu na karmę i chów – jest mięso drobiowe – kurczaki, indyki – i wieprzowina. . Ale najbardziej szkodliwe są wędliny, ze względu na proces produkcji. Po więcej informacji odsyłam na stronę: www.medycyna-integracyjna.pl pod nazwą „Mięso w naszej diecie”. W naszym kraju łatwo być wegetarianinem. Mamy w Polsce rozmaitość warzyw, kasz i przypraw z całego świata. Wegetarianizm nie jest konieczny dla zdrowia, ale ułatwia zdrowienie, zwłaszcza w chorobach przewlekłych. Odwoływanie się do tradycji w jedzeniu mięsa nie ma dziś sensu. Kiedyś, gdy przebywaliśmy dużo czasu poza domem, było zimno i pracowaliśmy fizycznie, jedzenie mięsa było niemal konieczne, bo dostarczało niezbędnych do przetrwania kalorii. Dziś, kiedy przebywamy w stałej temperaturze ok. 20 stopni, mamy ograniczoną aktywność fizyczną, mięso prowadzi do rozwoju otyłości, która nie leczona jest chorobą śmiertelną. Patrząc na dzieci moich pacjentów, wegetarian, muszę stwierdzić, że są zdrowsze, żywsze, mają czystą skórę, bo nie cierpią z powodu alergii i bardzo prawidłowo się rozwijają. A jeśli obawiamy się niedoboru aminokwasów egzogennych wystarczy zjeść jedno jajko ekologiczne dziennie i problem znika. Można też nauczyć się przyrządzać potrawy z fasoli i grochu, ponieważ rośliny te zawierają dużo bardzo wartościowych białek , które w połączeniu z kaszą lub ryżem dostarczają nam potrzebnego kompletu aminokwasów. Jeśli chodzi o ryby, trzeba wiedzieć, co się je. Niektóre ryby, hodowlane nie są zdrowe, ze względu na karmę, którą stosuje się, by podnieść wydajność hodowli. Nie polecałabym też ryb z mórz okolic Japonii, bo mogą świecić (śmiech).

Twoimi pacjentkami są Reni Jusis, Kasia Bujakiewicz, Anna Janko i wiele popularnych postaci. Przychodzą pierwszy raz i zostają, choć przecież leczenie u Ciebie nie jest proste. Wymagasz systematyczności i samodyscypliny….

Większość moich pacjentów stale utrzymuje ze mną kontakt, nawet gdy są już – oni i ich rodziny – zdrowi. Utrzymują ze mną kontakt – mailowo i telefonicznie. To sprzyja budowaniu zdrowej, życzliwej relacji, opartej na wzajemnym zaufaniu. A o szczegóły proszę zapytać sama moich pacjentów..

Z czym najczęściej przychodzą?

Najczęstszymi problemami u dzieci są nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych i astma oskrzelowa oraz atopowe zapalenie skóry. Jeśli chodzi o dorosłych tu dominują pacjenci z zespołem IBS (zespołem jelita nadwrażliwego). To jest dolegliwość, którą można wyleczyć tylko naturalnie. I jest też rosnąca grupa pacjentów z chorobami nowotworowymi. Przybywa też pacjentów z chorobami o podłożu autoimmunoagresywnym i cukrzycą insulinoniezależną. Jest też duża grupa byłych alergików.

Czy masz sukcesy?

Utrzymuję z pacjentami stale kontakty, więc wiem, że skuteczność moich terapii jest wysoka. Pacjentów osobiście doglądam i monitoruję w pierwszym miesiącu leczenia. Jednak, jeśli chodzi o pacjentów nowotworowych, mam z nimi kontakt – często, tylko na początku i to nie bezpośrednio, a przez rodziny. Dlatego zabiegam o osobisty i dłuższy kontakt. Jednak istnieją na tym polu duże ograniczenia i chcę to zmienić. W związku z tym, powołałam do życia cykl warsztatów wyjazdowych na Mazurach, gdzie będzie można pracować z takimi pacjentami, bezpośrednio i nauczyć ich nowych i trwałych oraz możliwych do kontynuowania w warunkach domowych, metod samoleczenia.

Czy inspirujesz się teorią pięciu przemian?

Zjawisko pięciu przemian związane jest z filozofią medycyny wschodu, medycyną chińską. Ona zakłada, że człowiek „podzielony” jest na kanały (meridiany) energetyczne. Bardzo nowoczesna koncepcja, zgodna z tym, co wiemy już o fizjologii człowieka w świetle współczesnej medycyny. Energia w nas płynie określonymi kanałami – meridianami, które nie mają struktury morfologicznej. Wszystkie te meridiany, a raczej płynąca nimi energia, wzajemnie na siebie oddziaływują. Prawo pięciu przemian jest pentagramem ukazującym te oddziaływania. Są one logiczne i przewidywalne, można je opisać matematycznie. Prawo pięciu przemian jest także pentagramem samozdrowienia. Każde zakłócenie w swobodnym przepływie energii przekłada się na jakąś dolegliwość, a jeśli trwa dłużej pojawia się choroba. Jeżeli dotyczy ono tylko jednego kanału energetycznego, to po pewnym czasie energia pozostałych kanałów koryguje to zaburzenie i wszystko wraca do normy bez koniecznej interwenci medycznej. Mówimy , że choroba ma charakter samoograniczający się. Dobrym przykładem może być przeziębienie, albo biegunka. Jeżeli jednak dotyczy dwóch lub więcej meridianów, samoistnie nie ustępuje lub przewlekle nawraca. Większość tzw. chorób cywilizacyjnych dotyczy zaburzeń w wielu kanałach. Leczenie powinno stopniowo eliminować zakłócenia w przepływie energii w kolejnych meridianach, tak żeby sprowadzić je do zaburzeń w tylko jednym kanale, które nasz organizm sam potrafi wyeliminować. W praktyce oznacza to równoległą terapię opartą na zastosowaniu ziół, probiotyków, właściwego żywienia, ćwiczeń fizycznych i ewentualnie akupunktury. Leki farmakologiczne stosujemy objawowo jedynie w stanach istotnych klinicznie zaostrzeń i nie przedłużamy ich stosowania poza minimalny okres, w którym objawy ulegną złagodzeniu.

Interesujesz się trochę polityką. Czytujesz prasę prawicową i lubisz dyskutować. Co sądzisz jako lekarz o klauzuli sumienia. Zwłaszcza w kontekście pomysłu stosowania jej także przez farmaceutów?

Każdy człowiek ma prawo wyboru. Jeśli chodzi o leki antykoncepcyjne, odpowiedzialność ponosi lekarz i oczywiście pacjentka, która tych leków żąda – o ile została poinformowana o niepożądanych objawach ubocznych antykoncepcji hormonalnej – a nie farmaceuta. Farmaceuta może oczywiście odmówić sprzedaży tych leków, tyko proszę pamiętać, że on ze sprzedaży leków się utrzymuje. Dopóki antykoncepcja będzie lansowana przez lekarzy i pacjentki odmowa sprzedaży leku przez farmaceutę niewiele zmieni. Byłabym w tej sytuacji ostrożna i zachowawcza. Priorytetem jest osobiste sumienie człowieka. Jak we wszystkim w życiu…

Rozmawiamy w przededniu Twojego kolejnego wyjazdu na Mazury, gdzie przygotowujesz turnusy lecznicze. Jeździsz tam często. Z Warszawy to kawał drogi samochodem. Co Cię tam tak ciągnie i urzeka?

Uroda tych okolic, ptaki, bezkres łąk, cisza, spokój… Nie lubię miasta, odpoczywam od zgiełku, pośpiechu i tempa, które są wokół i ograniczają mi przestrzeń. Moich psom także …

Dziękuję Ci za to spotkanie i wpuszczenie mnie do Twego malowniczego świata i domu…..

Rozmawiała: Joanna Giza

Przedruk za: „Wysokie Obcasy”

„Cuda nie stoją w sprzeczności z sama naturą, ale w sprzeczności z wiedzą, jaką o niej posiadamy.”

Serdecznie zapraszam,
dr Bożena Ryczkowska

Gdzie ?

Turnus może obejmować 7, 5 lub 3 dni. Będzie odbywać się cyklicznie (raz w miesiącu przez okres wiosenno-letni i początek jesieni) rokrocznie, na tzw. Garbatych Mazurach, w Skomacku Wielkim (gmina Stare Juchy, pow. Ełk), w pensjonacie agroturystycznym Goszczówka. Okolica jest bardzo piękna i cicha. O każdej porze roku można tam spotkać dzikie zwierzęta. W porze ciepłej i letniej, oferujemy spływ kajakowy po okolicznych rzekach.

Wyżywienie?

Zrównoważona dieta wegetariańska oparta na ekologicznych produktach. Ponadto każdy z uczestników otrzyma indywidualnie dobrane odwary ziołowe i soki owocowo-warzywne.

Warunki?

Pokoje są trzy i dwuosobowe, z łazienkami . W pensjonacie znajduje się też duża sala gimnastyczna. Ilość miejsc ograniczona do 11 osób.

Co i kogo ze sobą zabrać?

1. 2 pary spodni, wygodne buty do wędrówek, dres lub legginsy do ćwiczeń hatha jogi, kapcie pełne (nie klapki),
2. Matę do ćwiczeń hatha jogi, koc,
3. Latarkę
4. Pacjentowi z chorobą nowotworową, wymagającemu wsparcia, powinien towarzyszyć opiekun,
5. Krem z filtrem przeciwsłoneczny wraz z daszkami na głowę (kajaki w otwartym słońcu),
6. Rowery (jeśli chcemy pojeździć, a okolice temu służą )

Za ile?

Nasz ceny są konkurencyjne i wyjątkowe. Zależy nam na zadowoleniu oraz uwolnieniu od choroby i dyskomfortu, naszego pacjenta i klienta, jesteśmy etyczni i kierujemy się zasadami minimalizmu – także w zakresie ekonomicznym. Toteż całkowity jednodniowy koszt udziału jednej osoby zamyka się w kwocie – jedynie 270 zł.! Koszt ten obejmuje zakwaterowanie, wszystkie zajęcia, wyżywienie, zioła i probiotyki oraz koszt spływu kajakowego i dojazdów dla jednej osoby za jeden dzień pobytu. Natomiast koszt turnusu trzydniowego wynosi dla jednej osoby: 810 zł, pięciodniowego: 1350 zł, a siedmiodniowego: 1890 zł. Kwoty płatne są na miejscu pobytu lub przelewem na konto 28 1500 1777 1217 7010 4180 0000

Zapisy:

Zgłoszenia prosimy kierować drogą poczty elektronicznej na adresy:

bozenaryczkowska@naturalnamedycyna.pl

joanna.giza@medycyna-integracyjna.pl

lub tel. 500 055 358, 22 612 3181, 518 933 759

Osoby zdecydowane proszone są o kontakt i wpłatę – na 10 dni przed inauguracją turnusu – 500 zł. zaliczki na konto: 28 1500 1777 1217 7010 4180 0000

Więcej informacji można uzyskać drogą poczty elektronicznej, pod adresem:

joanna.giza@medycyna-integracyjna.pl

lub tel. 500 055 358, 518 913 759

Terminy

maj 2012 (ZNIŻKA 15% )

• 23 – 27.05.2012 (pięciodniowy)
• 25 – 27.05.2012 (trzydniowy)

czerwiec 2012 (ZNIŻKA 10%)

• 6 – 10.06.2012 (pięciodniowy)
• 8 – 10.06.2012 (trzydniowy)

lipiec 2012

• 2 – 8.07.2012 (siedmiodniowy)
• 4 – 8.07.2012 (pięciodniowy)

sierpień 2012

• 6 – 12.08.2012 (siedmiodniowy)
• 8 – 12.08.2012 (pięciodniowy)

wrzesień 2012 (ZNIŻKA 5%)

• 3 – 9.09.2012 (siedmiodniowy)
• 7 – 9.09.2012 (trzydniowy)

październik 2012

• 8 – 14.10.2012 (siedmiodniowy)
• 12 – 14.10.2012 (trzydniowy)

listopad 2012

• 12 – 18.11.2012 (siedmiodniowy)
• 16 – 18.11.2012 (trzydniowy)

grudzień 2012

• 3 – 9.12.2012 (siedmiodniowy)
• 7 – 9.12.2012 (trzydniowy)

styczeń 2013

• 21 – 27.01.2013 (siedmiodniowy)
• 25 – 27.01.2013 (trzydniowy)

Program

Dzień 1

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie, zakwaterowanie, sprawy organizacyjne i ewentualne konsultacje lekarskie
• 8.00 – 13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Wykład inauguracyjny dr Bożeny Ryczkowskiej „Zasady integracyjnego leczenia
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 –  18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/ psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 2

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00 – 13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Teoria i praktyka w leczeniu naszej choroby”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/ psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 3

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00 – 13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Uzdrawiający elektromagnetyzm i świadomy ruch”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/ psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 4

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00-13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Rytmy biologiczne i ich znaczenie”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/ psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 5

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00-13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Środowisko i zrowie”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 6

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00 – 13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Zasady żywienia w naszej chorobie”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja na pożegnanie dnia

Dzień 7

• 7.00 – Ćwiczenia oddechowe i medytacja
• 7.30 – Śniadanie
• 8.00 – 13.00 – Wycieczka / Kajaki
• 13.00 – 14.00 – Obiad
• 15.00 – Pogadanka dr Bożeny Ryczkowskiej „Magia wody i dźwięków w naszej terapii”
• 16.00 – Hatha joga
• 18.00 – 18.30 – Kolacja
• 19.00 – Warsztaty ekologii zdrowia (warsztaty tańca i śpiewu/psychoterapia)
• 21.00 – Czas własny (ognisko, film, spacer, pogadanki)
• 22.00 – Medytacja wieczorna
• 22.15 – Spotkanie pożegnalne przy muzyce

Kadra

Kadrę naszego agroturystycznego pensjonatu współtworzą, wybrani przez dr Bożenę Ryczkowską – wieloletniego lekarza pediatrę, a zarazem specjalistkę medycyny integracyjnej oraz założycielkę, dyrektorkę i trenerkę Akademii Świadomego Leczenia, Gabinetu Przyjaznej Medycyny oraz Stowarzyszenia Saluber, specjaliści i eksperci w swojej dziedzinie oraz artterapeuci, na co dzień pracujący ruchem, dźwiękiem z chorymi. Wśród trenerów naszych terapeutycznych turnusów na Mazurach znajdą Państwo zarówno certyfikowanych i doświadczonych psychoterapeutów i psychologów, jak i muzyków i tancerzy, trenerów psychospołecznych i rozwoju osobistego oraz terapeutów, pracujących ruchem, dotykiem, hatha jogą, metodami relaksacji i medytacji Mindfulness. W trakcie naszych treningów będzie można korzystać z ich wieloletniej praktyki, tak w ramach zajęć, grupowo, jak i indywidualnie. Poza tym w ofercie przewidziane są sesje, inspirowane Ustawieniami Systemowymi i Rodzinnymi (także wg Szkoły Berta Hellingera) oraz – na życzenie – masaże tradycyjne i refleksologiczne.

Żyjemy w czasach w których zagadnienia ekologii nabrały wielkiego znaczenia. Zdajemy sobie sprawę jak nieobliczalne w skutkach może stać się naruszenie równowagi naturalnego środowiska. Nie wszyscy jednak wiemy, że my sami również tworzymy ekosystem, w którym żyją miliony drobnoustrojów. Tworzą one naszą własną, niepowtarzalną mikroflorę, która zasiedla wszystkie te obszary, którymi kontaktujemy się z otaczającym nas środowiskiem. Jest to powierzchnia skóry i powierzchnia błon śluzowych, które wyścielają jamy naszego ciała. Skład tej mikroflory jest zróżnicowany, w zależności od obszaru, który zasiedla. Innymi słowy inne mikroorganizmy żyją na skórze a inne na powierzchni błon śluzowych. Jeżeli skład tej mikroflory jest prawidłowy to tworzy ona na powierzchni naszego ciała żywy płaszcz chroniący wnętrze naszego organizmu przed szkodliwymi wpływami środowiska. Określamy to mianem eubiozy. Stan, w którym równowaga eubiotyczna mikroflory jest zaburzona nazywamy dysbiozą. Eubioza sprawia, że tkanki mogą się prawidłowo odnawiać a narządy wewnętrzne właściwie funkcjonować. Z medycznego punktu widzenia szczególne znaczenie ma mikroflora jelit, kontroluje ona, bowiem procesy trawienia i przemiany materii. Jeżeli pozostaje w stanie eubiozy to nasz metabolizm i procesy odnowy tkanek przebiegają prawidłowo, co spowalnia procesy starzenia się organizmu, a w konsekwencji prowadzi do długowieczności.

Część 1 – dysbioza jelit

Dysbioza jelit zawsze towarzyszy każdej ostrej chorobie. To ona jest odpowiedzialna za brak apetytu, nudności, wzdęcia czy biegunki towarzyszące infekcji. Objawy te zwykle ustępują samoistnie po wygaśnięciu ostrej fazy choroby. Ekosystem mikroflory jelitowej posiada bowiem jak każde środowisko naturalne zdolność powrotu do równowagi.

Dość często jednak zdarza się, że spustoszenia wywołane chorobą są duże lub trwają zbyt długo i szybki powrót do eubiozy nie jest możliwy. Wówczas dysbioza trwa dłużej. To ona właśnie jest odpowiedzialna za przewlekające się objawy po infekcyjne. Jeżeli stan dysbiozy pogłębia się na przykład w wyniku stosowanych leków farmakologicznych, chemii spożywczej, czy niewłaściwego żywienia to prowadzi ona nieuchronnie do rozwoju przewlekłych dolegliwości, często pozornie wcale nie związanych z układem pokarmowym. Stopniowo rozwijają się, więc tak zwane choroby cywilizacyjne takie jak alergie, zaburzenia przemiany materii, miażdżyca, cukrzyca a także choroby nowotworowe. Powszechność ich występowania wynika z powszechności występowania dysbiozy. Dlatego też dysbiozę możemy uznać za matkę chorób towarzyszących postępowi współczesnej cywilizacji.

Mikroekologia

Skład prawidłowej czyli eubiotycznej mikroflory jelit nie jest w pełni poznany. Większość należących do niej drobnoustrojów stanowią bakterie, zwane ze względu na swój kształt pałeczkami jelitowymi. Niektóre z tych drobnoustrojów wydają się mięć szczególnie korzystny wpływ na całą florę jelit. Określamy je mianem mikroorganizmów probiotycznych. Należą do nich między innymi szczepy pałeczek kwasu mlekowego powszechnie występujące w mleku.

Pałeczki kwasu mlekowego hodowane w warunkach laboratoryjnych są wykorzystywane w znanych preparatach używanych do leczenia dysbiozy. Takich, jak Lakcid, Lacidofil, Trilac czy Beneflora. Właściwie zastosowane probiotyki ułatwiają odbudowę prawidłowej mikroflory jelit ale proces leczenia jest dość długi i trwa najczęściej kilka miesięcy. Ma on jednak fundamentalne znaczenie dla powrotu do zdrowia. Bez obecności eubiotycznej flory jelitowej procesy trawienia, przemiany materii oraz aktywność układu obronnego nie mogą przebiegać prawidłowo. Można powiedzieć, że eubiotyczna mikroflora jelit stanowi armię strażników naszego zdrowia. Dbając o nasz organizm sama zapewnia sobie bezpieczeństwo przetrwania jako gatunku, ponieważ my jesteśmy jej naturalnym środowiskiem, bez którego nie może istnieć. Jeśli mikroflora jelit pozostaje w eubiotycznej równowadze, wówczas siły odbudowy dominują nad siłami destrukcji w całym ekosystemie, czyli w całym organizmie. Co więcej, ekosystem taki, posiada cechy trwałości, ponieważ potrafi skutecznie odpierać ataki otaczającego go środowiska. Dla nas wyraża się to zdrowiem i odpornością na choroby. Jeżeli eubioza jelit zostanie naruszona to wytworzona wówczas dysbioza stworzy zmieniony ekosystem w którym siły odnowy będą mniejsze niż siły destrukcji. Układ taki nieuchronnie będzie zmierzał ku samozagładzie, co oznacza postępujące, przewlekłe choroby i wywołaną przez nie destrukcję organizmu.

Synergizm wspólnego stołu

Sposoby oddziaływania mikroflory jelit na nasz organizm nie są w pełni znane. Ostatnie lata wniosły wiele światła w to dotychczas pomijane w praktyce klinicznej zagadnienie. Można wyróżnić cztery podstawowe obszary jej symbiotycznego oddziaływania:

• Ograniczają kolonizację nabłonka jelitowego przez bakterie chorobotwórcze
• Hamują aktywność toksyn bakteryjnych
• Stymulują miejscową aktywność układu obronnego
• Odżywiają komórki nabłonka jelitowego

Drobnoustroje te biorą aktywny udział w procesach trawienia. To dzięki ich obecności możemy wykorzystywać życiodajne bogactwo pokarmowe zawarte w roślinach. Warzywa, zboża i owoce stanowią od zarania dziejów najważniejszy element naszej diety. Od zawsze człowiek był przede wszystkim roślinożercą. Jednakże my sami nie produkujemy enzymów trawiących błonnik roślinny. To zadanie wykonują za nas bakterie mikroflory jelit. Zachodzi tu niezwykłe zjawisko „wspólnego stołu” charakterystyczne dla większości roślinożerców. Bakterie jelitowe żywiąc się celulozą dostarczaną przez nas wraz z pokarmem roślinnym, umożliwiają nam pełne wykorzystanie zawartych w roślinach witamin, soli mineralnych i substancji odżywczych. Można by to porównać do obierania jabłka ze skórki. Ale na tym nie koniec. Te symbiotyczne organizmy wytwarzają dla nas witaminy z grupy B i K, ponadto regulują perystaltykę jelit i stolec. Może trudno w to uwierzyć ale pierwszym objawem prawidłowego leczenia dysbiozy są regularne wypróżnienia. Flora jelit kontroluje też procesy przemiany materii. Zjawisko to wykorzystuje się obecnie w celu obniżenia podwyższonego poziomu cholesterolu. Co więcej, współuczestnicząc w trawieniu zjadanych przez nas produktów roślinnych bakterie te wytwarzają krótko łańcuchowe kwasy tłuszczowe, które odżywiają komórki nabłonka jelit. Zjawisko to ma fundamentalne znaczenie w procesach naprawczych uszkodzonego nabłonka jelit. W świetle współczesnych badań klinicznych nieprawidłowa, czyli dysbiotyczne flora jelit jest odpowiedzialna między innymi za rozwój wrzodziejącego zapalenia okrężnicy i choroby Leśniewskiego-Crona i zepołu jelita nadwrażliwego.

Strażnicy granic

Błona śluzowa wyściełająca układ pokarmowy stanowi wielką powierzchnię naszego bezpośredniego kontaktu z otoczeniem. U dorosłego człowieka wynosi ona ponad trzysta m2. To właśnie tą drogą usiłuje wtargnąć do naszego wnętrza wiele chorobotwórczych bakterii i wirusów. U ludzi zdrowych symbiotyczne bakterie mikroflory jelit szczelną warstwą wyściełają powierzchnię jelit. Stanowią więc barierę fizycznie chroniącą nabłonek jelit przed kontaktem z bakteriami chorobotwórczymi. Ponadto wydzielane przez nie kwasy organiczne zakwaszają środowisko jelit, co utrudnia koloonizacje bakteriom chorobotwórczym i grzybom. Niezwykła symbioza między człowiekiem i jego mikroskopijnymi mieszkańcami odgrywa także ogromną rolę w walce z ostrym zakażeniem i przewlekłą chorobą. Okazuje się, że armia naszych przyjaznych mikroorganizmów pełni rolę zwiadowców i strategów odpowiedzi obronnej. Podczas infekcji, którą można by porównać do wojny, te niezwykłe bakterie rozpoznają przeciwnika i ustalają strategie walki. Same też nie są bezbronne. Potrafią wydzielać substancje o działaniu zbliżonym do antybiotyków, które hamują namnażanie się chorobotwórczych drobnoustrojów. Ich obecność zapobiega też rozwojowi przewlekłych chorób o podłożu immunologicznym, w którym nieprawidłowa aktywność układu obronnego niszczy nasz organizm. Tak się dzieje np.: w kolagenozach i kłębkowych zapaleniach nerek. Dzięki obecności prawidłowej mikroflory jelit nie dochodzi, takze do rozwoju alergii, czyli stanu nadwrażliwości, w którym komórki układu obronnego, czyli immunologicznego są nadmiernie pobudzone. Można by, więc powiedzieć, że mikroflora jelit pełni role zwiadowczą wobec potencjalnego zagrożenia i dyscyplinuje odpowiedź immunologiczną. Zjawisko to ma ogromne znaczenie, ponieważ obszar przewodu pokarmowego jest doskonale wyposażony w bastiony obronne układu immunologicznego. Tutaj znajdują się wielkie ilości skupisk komórek układu obronnego. Tutaj też ma korzenie większość niekorzystnych dla nas chorób o podłożu immunologicznym, takich jak nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, alergia, łuszczyca, i wszystkie „cywilizacyjne” dolegliwości autoimmunoagresywne. W stanie dysbiozy, kiedy mikroflora jelit nie jest prawidłowa naturalna odporność ulega obniżeniu i łatwiej zapadamy na infekcje, zwłaszcza wirusowe. Dotyczy to nie tylko infekcji w obszarze przewodu pokarmowego, ale prawdopodobnie także w innych obszarach błon śluzowych w tym również dróg oddechowych. Badania Cohena i współpracowników wykazały, że endotoksyny uwolnione z żerujących w jelicie dysbiotycznych bakterii niekorzystnie wpływają na pamięć immunologiczną układu obronnego, co upośledza reakcje obronne organizmu. Co więcej, eksperymentalne badania Wu CT i współpracowników przeprowadzone na psach udowodniły związek dysbiozy jelit z cięższym przebiegiem choroby i wtórnym rozwojem posocznicy, potocznie nazywanej sepsą. Dbałość o nienaruszony, prawidłowy skład mikroflory jelit jest, więc najlepszym sposobem podnoszenia odporności organizmu.

Pielęgnacja i odtruwanie

Eubiotyczne bakterie występujące w jelicie spełniają jeszcze jedno ważne dla naszego organizmu zadanie. Dbając o nienaruszalność swojego środowiska odżywiają komórki nabłonka jelitowego i chronią je przed niekorzystnym wpływem otoczenia. Wiele prac klinicznych wykazuje, że tylko obecność eubiotycznej mikroflory powoduje prawidłową odnowę błony śluzowej jelit i ochronę przed rozwojem zmian degeneracyjnych lub nowotworowych. Potwierdzają to smutne statystyki lawinowo rosnącej liczby chorych na zespół jelita drażliwego, chorobę wrzodową okrężnicy, raka jelita grubego, a więc chorób, którym zawsze towarzyszy głęboka dysbioza jelit. Bakterie jelitowe biorą też aktywny udział w odtruwaniu, czyli biotransformacji toksyn, których większość dostaje się do naszego organizmu właśnie drogą pokarmową. Najczęściej zjadamy je w postaci leków i chemii spożywczej, czyli powszechnie dodawanych do żywności związków, które przedłużają trwałość produktów, podnoszą ich walory estetyczne lub zapachowe. Do tej grupy należą najrozmaitsze konserwanty, substancje zapachowe oraz barwniki szczególnie obficie występujące w słodyczach. Prawidłowa mikroflora jelit potrafi sobie z tym jakoś poradzić – oczywiście, jeżeli dawka tych toksyn nie będzie przesadna. Do pewnego stopnia tłumaczy to zjawisko ”strusich żołądków” u ludzi zdrowych. Jednakże, w przypadku dysbiozy, leki lub skażone chemią smakołyki mogą prowadzić do nieprzyjemnych dolegliwości. Bez współudziału eubiotycznej mikroflory jelit nie jest, bowiem możliwe prawidłowe odtruwanie organizmu, o czym winni pamiętać wszyscy entuzjaści naturalnego leczenia i leczniczych głodówek. Po pierwsze, dlatego że prawidłowa mikroflora jelit sama bierze aktywny udział w dezintegracji toksyn. Po drugie, ma oma istotny wpływ na prawidłową morfologię i czynność wątroby, która jest kluczowym narządem ustrojowego „detoksu”.

Leczenie dysbiozy

Przywrócenie prawidłowej mikroflory jelit jest podstawowym zadaniem każdego systemu leczenia naturalnego. Podstawowym orężem w walce z dysbiozą są probiotyki. Probiotyk jest preparatem zawierającym żywe kultury takich bakterii jelitowych, których obecność wpływa korzystnie na przywrócenie równowagi w całym ekosystemie flory jelit. Aktywność probiotyków można porównać z działalnością bobrów, które budując tamy podnoszą poziom wód gruntowych i w ten sposób stwarzają warunki do życia wielu innym gatunkom. Na naszym rynku istnieją dwie grupy preparatów zawierających bakterie probiotyczne. – probiotyki i synbiotyki. Synbiotyk różni się od probiotyku zawartością prebiotyku, czyli składników pobudzających selektywnie wzrost i aktywność szczepów bakterii probiotycznych. Większość probiotyków i synbiotyków zawiera szczepy pałeczek kwasu mlekowego oraz bifidobakterii. Wśród drożdży potwierdzone działanie terapeutyczne wykazuje szczep Saccharomyces boulardii, dostępny w preparacie Enterol.

Stosowanie probiotyków staje się coraz bardziej popularne. Zbawienny wpływ probiotyków na przebieg leczenia wielu dolegliwości doceniają nie tylko pacjenci, ale również lekarze. W prasie medycznej rośnie ilość publikacji na temat działania probiotyków. Mnoży się liczba badań klinicznych dotyczących praktycznego wykorzystania preparatów probiotycznych w praktyce lekarskiej. Nic dziwnego, że na rynku farmaceutycznym pojawiaja się stale nowe preparaty zawierające bakterie probiotyczne. Większość z nich stanowią probiotyki, ale coraz częściej możemy też spotkać nowe synbiotyki. Pojawia się pytanie czy rodzaj stosowanego preparatu ma istotne znaczenie w terapii i czym się kierować przy wyborze leku?

Dobry czy zły?

Istnieja dwie istotne zasady przy ocenie jakości preparatów probiotycznych. Najważniejsza z nich dotyczy dawki. Dobry probiotyk musi w jednej dawce zawierać przynajmniej 1 miliard bakterii. Im bakterii jest więcej, tym wyższa jest skuteczność leku i rzadsza sugerowana częstotliwość dawki. Dlatego preparaty zawierające w jednorazowej dawce 10 miliardów bakterii szybciej ujawniają swoja siłę terapeutyczną i można stosować je rzadziej, na przykład 1 x dziennie.

Druga zasada w ocenie jakości probiotyków dotyczy rodzaju i ilości zawartych w nim szczepów bakterii. Wynika to z synergizmu działania różnych gatunków bakterii. Jedne z nich łatwiej kolonizują nabłonek jelitowy, inne wykazują silniejszą aktywność przeciwbakteryjną, jeszcze inne korzystniej oddziaływuje na procesy trawienia i przemiany materii , ale ich wzajemne oddziaływania stwarza lepsze warunki do rozwoju wszystkim szczepom tych drobnoustrojów. Dlatego też w przewlekłej zwłaszcza terapii skuteczniejsze są takie preparaty, które zawierają kilka, a nie jeden szczep bakterii. Szczególnie istotne jest, aby preparat obejmował swoim składem zarówno szczepy Lactobacillus jak i Bifidobacterium.

Kolejnym dość ważnym elementem oceny probiotyku jest docelowa aktywność biologiczna bakterii. Wspomniałam wcześniej, że bakterie probiotyczne są niezwykle wrażliwe na niekorzystne warunki środowiska jelit. Innymi słowy łatwo je zniszczyć poprzez stosowanie leków, przede wszystkim antybiotyków i cytostatyków. W tym celu bakterie zastosowane w tych preparatach są specjalnie uodporniane na działanie większości stosowanych antybiotyków, a także zamykane w kapsułkach, które chronią je przed działaniem kwaśnego środowiska żołądka i działaniem kwasów żółciowych. Ponieważ działanie tych naturalnych soków trawiennych nasila się po posiłku, probiotyki powinno się przyjmować na czczo. Niewłaściwe żywienie, zwłaszcza produkty zawierające dużą dawkę chemii spożywczej także mogą ograniczyć namnażanie się bakterii probiotycznych. Przypominam, że energię do życia czerpią one z trawienia wielocukrów roślinnych. Jeśli więc nie dostarczamy im odpowiedniej dziennej dawki warzyw, owoców i kasz doprowadzimy do wygłodzenia kolonii bakterii probiotycznych i stopniowego ich zanikania. Często zdarza się tak, że chorzy z bardzo zaawansowana dysbiozą pozostają na diecie ubogiej w błonnik roślinny, gdyż w przeciwnym razie cierpią na niestrawność. W takich przypadkach najlepiej jest w leczeniu dysbiozy zastosować synbiotyk, czyli preparat zawierający bakterie probiotyczne i właściwą dla nich pożywkę. Można by go określić jako biologiczne „dwa w jednym”.

Tabela 1 przedstawia krótką charakterystykę najczęściej stosowanych bakterii probiotycznych i ich udział w dostępnych na polskim rynku preparatach.

Tabela 1: Ważne szczepy drobnoustrojów probiotycznych i ich symbiotyczne oddziaływanie

Znajomość składu preparatów probiotycznych pomaga w doborze właściwego leku. Tabela 2 ukazuje większość dostępnych na naszym rynku preparatów i ich wiodące wskazania terapeutyczne. Leki te są dostępne w aptekach, bez recept, każdy może, więc spróbować probiotykoterapii. Wybierając odpowiedni dla siebie preparat należy kierować się wiodącą bioaktywnością zawartych w nim szczepów bakterii (tab. 1) oraz wielkością jednorazowej dawki, co wpływa nie tylko na skuteczność leczenia, ale i jego koszt.

Odrębności preparatów zawierających probiotyki.

Tabela 2

Z praktycznego punktu widzenia wybierając preparat probiotyczny należy zawsze kierować się podstawowym wskazaniem klinicznym. Po pierwsze czy mamy do czynienia z objawami ostrej dysbiozy, która najczęściej wyraża się biegunką, czy też dysbiozy przewlekłej, która może przebiegać bez wiodących dolegliwości trawiennych. W przypadku niemowląt i małych dzieci, zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu dysbiozy zawsze należy podawać tylko te preparaty, które zawierają Bifidobacterium.

Kogo leczyć

W pierwszej kolejności leczymy chorych z grupy wysokiego ryzyka rozwoju dysbiozy jelit, są to:

• Niemowlęta karmione sztucznie
• Niemowlęta matek alergicznych
• Alergicy
• Każdy, kto często lub stale zażywa leki. Należy, bowiem pamiętać, że każda przewlekła farmakoterapia prowadzi do rozwoju dysbiozy jelit.
• Kobiety stosujące leki hormonalne
• Ludzie starzy
• Chorzy leczeni z powodu nowotworu, niezależnie od jego lokalizacji
• Chorzy z objawami zmian zapalnych jelit – wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego – Crohna – oraz z objawami zespołu jelita nadwrażliwego

Dysbioza jelit to zagadnienie niezwykłej wagi, niedoceniane w medycynie akademickiej. Ma ona zawsze charakter wtórny. Innymi słowy jest konsekwencja nieprawidłowego żywienia, zażywania leków oraz przebytych infekcji. Świadomość zagrożeń, jakie niesie ze sobą nie leczona dysbioza nie jest powszechnie znana. Nawet lekarze nie zdają sobie sprawy z faktu, że za większość tzw. późnych objawów ubocznych stosowanego przez nich leczenia farmakologicznego odpowiedzialna jest właśnie dysbioza jelit.

Matka chorób

Obecność prawidłowej flory bakteryjnej na powierzchni naszego organizmu jest warunkiem właściwej odnowy jego tkanek i odporności na choroby. Obszar błon śluzowych wyściełających jelita ma tutaj pryncypialne znaczenie. Dysbioza jelit prowadzi do dysfunkcji nie tylko czynności trawiennych, ale jest podłożem rozwoju wielu przewlekłych schorzeń, określanych umownie schorzeniami cywilizacyjnymi. Są to choroby o podłożu alergicznym , autoimmunoagresywnym (np. cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, kłębkowe zapalenie nerek) oraz zaburzeń metabolicznych (np. otyłość, miażdżyca naczyń). Obraz kliniczny dysbiozy jest, więc zróżnicowany. Wśród objawów mogą dominować bóle brzucha, wzdęcia, nieprawidłowe wypróżnienia, ale dysbioza może też przebiegać pod postacią nawracających zakażeń układu oddechowego, alergii i innych chorób o podłożu immunologicznym. Lawinowo narastająca powszechność występowania dysbiozy powinno nadać temu zagadnieniu rangę choroby społecznej. Niestety medycyna akademicka nie traktuje z należytą powagą tego problemu, chociaż wyniki badań klinicznych potwierdzają obecność dysbiozy jelit w większości schorzeń współczesnego człowieka. Wielokrotnie pacjenci nie zdają sobie z tego sprawy. Trudno się temu dziwić , bo dysbioza często przebiega przewlekle, podstępnie i manifestuje się bardzo rozmaicie. Czasami widuje się jedynie zaparcia, bądź skłonność do biegunek i okresowe, samoograniczające się bóle brzucha. U dzieci i ludzi młodych najczęstszym objawem są nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych i alergia. Bywa, że jedynym wyraźnym symptomem są nawracające grzybice drożdżakowate. Ale zdarzają się też objawy, których przyczyny z pozoru trudno dopatrywać się w zaburzeniach dysbiotycznych. Są to między innymi postępująca alergia, męczliwość, bóle głowy, bóle reumatoidalne i bóle kręgosłupa, zaburzenia miesiączkowania, niedokrwistość, nowotwory.

Komplementarność terapii

Należy podkreślić, że bakterie probiotyczne trudniej się implantują w zmienionym zapalnie jelicie. W dodatku zawsze jest już ono skolonizowane jest przez nieprawidłowe szczepy bakterii i grzyby, dla których taka nieprawidłowa, chorobowo zmieniona powierzchnia jelit jest idealnym środowiskiem. Natomiast bakterie probiotyczne namnażają się obficie niemal wyłącznie w jelicie zdrowym i potrzebują odpowiedniej pożywki w postaci fructooligosacharydów, czyli mówiąc po prostu błonnika roślinnego. Być może właśnie dlatego dalekowschodnie społeczeństwa wegetariańskie  są zdrowsze od społeczeństw europejskich i północnoamerykańskich.
Leczenie dysbiozy musi, więc przebiegać trójtorowo. Z jednej strony podajemy doustnie probiotyczne bakterie, z drugiej, zaś jednocześnie stosujemy zioła w postaci odwarów, żeby wyleczyć nabłonek jelitowy. Dodatkowo wspieramy nasze leczenie odpowiednim żywieniem. Zioła, czyli rośliny lecznicze dzięki zawartości łatwo przyswajalnych witamin, soli mineralnych, rozpuszczalnej krzemionki działają na nasz organizm niezwykle szeroko. W przypadku dysbiozy jelit są koniecznym uzupełnieniem probiotykoterapii. To właśnie zioła niwelują procesy zapalne w jelitowym nabłonku, co więcej, zawarte w nich związki o działaniu bakterio i grzybobójczym niszczą dysbiotyczną florę jelit. Dzięki temu probiotyczne bakterie mają większą szansę na szybkie namnażanie się. Ja posługuje się własnymi mieszankami ziołowymi. W dysbiozie jelit stosuję mieszankę nr 1 lub nr 1+3. Wbrew utartym opiniom odwary ziołowe powinny być indywidualnie dostosowane do naszego smaku. Jeżeli nam smakują, to ich działanie jest dużo silniejsze. Obrzydliwie gorzkie odwary powstają na ogół ze źle skomponowanych mieszanek. Łyżkę u przednio wymieszanych ziół zalewamy ok. 1 litrem zimnej wody i dodajemy ulubione, świeże owoce. Następnie gotujemy po prostu kompot z ziołami, który po zagotowaniu ogrzewamy na tzw. wolnym ogniu przez około 10 minut. Potem przykrywamy pokrywką i pozostawiamy w cieple na kolejne 10 minut. Tak przygotowany odwar odcedzamy i dosładzamy do smaku miodem, albo naturalnym cukrem, można tez nie dosładzać w ogóle, jeżeli nam smakują gorzkie. Jeżeli jednak odwar wydaje się nam zbyt gorzki, to dodatkowo zakwaszamy go sokiem z cytryny i ponownie dosładzamy. Pijemy ciepły, lub w temperaturze pokojowej, w kilku porcjach w ciągu dnia. Jeśli lubimy odwary ciepłe, to najwygodniej jest przechowywać go w termosie. Można przygotować od razu porcję na dwa dni, ponieważ zioła chronią nasz kompot przed szybką fermentacją. Synergizm działania zioło i probiotykoterapii jest niezbędnym warunkiem sukcesu w leczeniu dysbiozy jelit. Ostatnim, ważnym i niedocenianym elementem leczenia dysbiozy jest właściwe żywienie. Należy kierować się fundamentalna zasadą – żadnej chemii spożywczej!!! Od razu należy, więc wyeliminować wszelkie gotowe produkty i półprodukty, zwłaszcza słodycze, poza tym cukier rafinowany, wszelakie „wzbogacacze smaku” (Vegeta itp.), a także wędliny i drób, o ile nie są hodowane i produkowane w warunkach ekologicznych.

Warto pamiętać, że jednym z objawów dysbiozy jelit jest rozplem drożdżaków, potocznie zwany grzybicą, która ostatnio wywołuje wiele emocji wśród naszych czytelników. Jak widać leczenie grzybic, to nic innego, jak leczenie dysbiozy. Naprawdę nic trudnego, pod warunkiem, że zastosuje się wspomniana komplementarność terapii.

Bibliografia

1. Cohen O, Reichenberg A, Perry C, Ginzberg D, Pollmächer T, Soreq H, Yirmiya R; J; Endotoxin-induced changes in human working and declarative memory associate with cleavage of plasma „readthrough” acetylcholinesterase;  Mol Neurosci 2003; 21(3) :199-212.
2. Cummings JH, Kong SC; Probiotics, prebiotics and antibiotics in inflammatory bowel disease; Novartis Found Symp 2004.:99-111; discussion 111-4, 211-8
3. David Dowson; The treatment of inflammatory bowel disease by complementary medicine; Complementary Therapies in Medicine, Volume 1, Issue 3, July 1993, Pages 139-142
4. de Vrese M; Rautenberg P; Laue C; Koopmans M; Herremans T; Schrezenmeir J; Probiotic bacteria stimulate virus-specific neutralizing antibodies following a booster polio vaccination; Eur J Nutr 2005 Oct;44(7):406-13   (ISSN: 1436-6207)
5. Galvez J, Rodríguez-Cabezas ME, Zarzuelo A; Effects of dietary fiber on inflammatory bowel disease; Mol Nutr Food Res 2005 Jun; 49(6) :601-8.
6. Gassull MA; Review article: the intestinal lumen as a therapeutic target in inflammatory bowel disease; Pharmacol Ther 2006 Oct.:90-5
7. Gionchetti P, Rizzello F, Lammers KM, Morselli C, Sollazzi L, Davies S, Tambasco R, Calabrese C, Campieri M; Antibiotics and probiotics in treatment of inflammatory bowel disease; World J Gastroenterol 2006 Jun 7; 12(21) :3306-13
8. Hawrelak JA; Myers SP; The causes of intestinal dysbiosis; Altern Med Rev 2004 Jun;9(2):180-97   (ISSN: 1089-5159);
9. Hopkins MJ; Sharp R; Macfarlane GT; Age and disease related changes in intestinal bacterial populations assessed by cell culture, 16S rRNA abundance, and community cellular fatty acid profiles.doc; Gut 2001 Feb;48(2):198-205
10. John McLaren Howard; Intestinal dysbiosis; Complementary Therapies in Medicine, Volume 1, Issue 3, July 1993, Pages 153-157
11. K. K. Eaton, M. Howard and A. Hunnisett The Journal of Nutritional Biochemistry; Urinary histidine excretion in patients with classical allergy (type a allergy), food intolerance (type b allergy), and fungal-type dysbiosis; Volume 9, Issue 10, October 1998, Pages 586-590
12. Karlinger K, Györke T, Makö E, Mester A, Tarján Z;
13. Lacour M; Zunder T; Huber R; Sander A; Daschner F; Frank; The pathogenetic significance of intestinal Candida colonization a systematic review from an interdisciplinary and environmental medical point of view; Int J Hyg Environ Health 2002 May;205(4):257-68   (ISSN: 1438-4639)
14. Linskens RK, Huijsdens XW, Savelkoul PH, Vandenbroucke-Grauls CM, Meuwissen SG; The bacterial flora in inflammatory bowel disease current insights in pathogenesis and the influence of antibiotics and probiotics; Scand J Gastroenterol Suppl 2001; (234) :29-40.
15. Michael lacour, Thomas Zunder, Roman Huber, Anna Sander, Franz Daschner and Uwe Frank; The pathogenetic significance of intestinal Candida colonization a systematic review from an interdisciplinary and environmental medical point of view; International Journal of Hygiene and Environmental Health, Volume 205, Issue 4, 2002, Pages 257-268
16. Sartor RB; Therapeutic manipulation of the enteric microflora in inflammatory bowel diseases antibiotics, probiotics, and prebiotics; Gastroenterology 2004 May; 126(6) :1620-33
17. Sozinov AS; Abdulkhakov SR; Kiyasov AP; Gumerova AA; Alteration of the liver in rats with experimental dysbiosis; Bull Exp Biol Med 2003 Jul;136(1):19-21
18. Szilagyi A; Use of prebiotics for inflammatory bowel disease; Can J Gastroenterol 2005 Aug;19(8):505-10   (ISSN: 0835-7900)
19. Wu CT; Li ZL; Xiong DX; Department of General Surgery; Relationship between enteric microecologic dysbiosis and bacterial translocation in acute necrotizing pancreatitis; Nanfang Hospital, First Millitary Medical University, Guangzhou 510515, China.
20. Zoppi G; Cinquetti M; Luciano A; Benini A; Muner A; Bertazzoni Minelli E; The intestinal ecosystem in chronic functional constipation; Acta Paediatr 1998 Aug;87(8):836-41   (ISSN: 0803-5253)
21. Savitskaia KI; Vorob’ev AA; Zur NV; The anti-infective resistance system in women with chronic urogenital inflammatory diseases of chlamydia ethiology; Vestn Ross Akad Med Nauk.  2006; (6):18-22
22. Berg  R., Bernasconi P., et al. (1993). Inhibition of Candida albicans translocation from the gastrointestinal tract of mice by oral administration of Saccharomyces boulardii. The Journal of Infectious Diseases 168; 1314-1318.
23. Buts J.P., De Keyser N., et al. (1994). Saccharomyces boulardii enhances rat intestinal enzyme expression by endoluminal release of polyamines. Pediatric Research, 36; 552-557.
24. Campieri M., Gionchetti P. (1999). Probiotics in inflammatory bowel disease: new insight to pathogenesis or possible therapeutic alternative? Gastroenterology, 116; 1246-1260.
25. Cetina-Sauri G., Sierra-Basto G. (1994). Therapeutic evaluation of Saccharomyces boulardii in children with acute diarrhea. Annales de Pediatrie. 41; 397-400.
26. Guandalini S. et al. (2000). Lactobacillus GG administered in oral rehydration solution to children with acute diarrhea: a multicenter European trial. J. Pediat. Gastroenterol. Nutr. 30; 54.
27. Gary W. Elmer; Probiotics: “Living Drugs”; American Journal of Health-System Pharmacy, Jun 2001
28. Kinga Kowalska-Duplaga , Krzysztof Fyderek , Hanna Szajewska , Radosław Janiak; Ocena skuteczności preparatu Trilac w leczeniu ostrej biegunki u niemowląt i małych dzieci wieloośrodkowe badanie z randomizacją metodą podwójnie ślepej próby z placebo.; Pediatria Współczesna nr 4, 2004
29. Isolauri E., Arvola T., Sutas Y; Probiotics in the management of atopic eczema.; Clin Exp Allergy. 2000 Nov;30(11):1604-10
30. Juntunen M, Kirjavainen PV, Ouvehand AC, Salminen SJ, Isolauri E; Adherens of probiotic to human intestinal mucus in healthy infants and during rotavirus.; Clin. Diagn Lab Immunol 2001 Mar, 8(2) 293-6
31. Marko Kalliomäki, Erika Isolauri; Role of Intestinal Flora in the Development of Allergy; Current Opinion in Alle rgy and Clinical Immunology 02/10/2003

Cena postępu

Postęp cywilizacyjny, któremu zawdzięczamy wynalezienie żarówki, w istotny sposób zakłócił naturalny, okołodobowy rytm biologiczny człowieka. Przestaliśmy być uzależnieni od słońca. Posługując się sztucznym oświetleniem skróciliśmy czas i zmieniliśmy godziny snu. Dalszy rozwój techniki spowodował, że zamknęliśmy się w domach i samochodach, izolując się od bezpośredniego działania słońca na skórę. Obok sposobu żywienia i ograniczenia aktywności ruchowej jest to, moim zdaniem, jeden z powodów coraz powszechniej obserwowanego przedwczesnego starzenia się. Współczesny Europejczyk umiera obecnie często przed siedemdziesiątym rokiem życia, a po przekroczeniu 40 lat stale się leczy. Podczas gdy nasi pradziadowie, jeżeli nie zginęli tragicznie w wyniku nieustannie prowadzonych lokalnych wojen, dożywali na ogół dziewięćdziesiątki.

Od fantastyki do biostymulacji

Amatorzy opowieści z gatunku fantastyki znają opisy niezwykłych urządzeń, przypominających nowoczesne solarium, w których gwiezdni podróżnicy układali się do snu, żeby otrzymać porcję odmładzającej energii. To, co jeszcze przed laty wydawało się nam jedynie fantazją pisarza, dziś zbliża się do nas szybkimi krokami w postaci leczenia światłem spolaryzowanym. Okazuje się bowiem, że wystarczy dokonanie polaryzacji światła zwykłej żarówki, żeby stałą się ona niezwykłym biostymulatorem, który wyzwala w naszym organizmie zadziwiające zdolności regeneracji i odbudowy. Warto wiedzieć, że pewien procent docierającego do nas światła słonecznego również podlega zjawisku polaryzacji i prawdopodobnie właśnie ta jego część jest odpowiedzialna za szczególne właściwości terapeutyczne naturalnych naświetlań.

Badania naukowe wykazały, że światło spolaryzowane dociera do wnętrza komórek naszego organizmu, gdzie usprawnia procesy wytwarzania niezbędnej do życia energii. Dzieje się to na poziomie skomplikowanych szlaków przemian biochemicznych i prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowych zasobów energetycznych. Możemy to porównać do efektu biologicznego „odmładzania”, ponieważ w procesie starzenia się komórki tracą swoje zasoby energii. W uproszczeniu przypomina to ładowanie akumulatora. Taka wzbogacona energetycznie komórka jest zdolna do szybkiej odbudowy uszkodzonych struktur, co w konsekwencji przywraca jej prawidłową, biologiczną aktywność.

Działanie zespołowe

Organizm człowieka nie jest jednolitym tworem, ale składa się z milionów żyjących komórek. Różnią się one znacznie między sobą budową i czynnością. Kolonie komórek tworzą tkanki, z których zbudowany jest nasz organizm. Określone rodzaje komórek reprezentują specjalistów z wąskich dyscyplin. Powoduje to, że nie są one samowystarczalne i jedynie dzięki wzajemnej współpracy są w stanie przeżyć i odnawiać się. To zespołowe działanie decyduje o prawidłowym funkcjonowaniu naszego organizmu i jednocześnie stanowi siłę, która potrafi dać odpór chorobie oraz innym niekorzystnym wpływom środowiska. Dla przykładu, komórki tkanki łącznej produkują kolagen, stanowiący materiał konstrukcyjny dla wszystkich narządów i tkanek. Komórki nerwowe zajmują się przesyłaniem informacji. Krew i krwinki czerwone stanowią szeregi zaopatrzeniowców, która dostarczają paliwo energetyczne i substancje odżywcze. Białe krwinki tworzą armię policjantów, czuwającą nad prawidłową czynnością pozostałych komórek. Listę te można by jeszcze długo rozwijać, najważniejsze jest jednak to, że wszystkie te wysoce zróżnicowane komórki porozumiewają się między sobą, wysyłając sygnały m.in. w postaci fal elektromagnetycznych.

Światło jest również falą elektromagnetyczną i być może to właśnie czyni je tak zadziwiająco skutecznym narzędziem terapeutycznym. Światło spolaryzowane przenika przez warstwę naskórka i potrafi dotrzeć na głębokość około 2,5 cm, a w tkance zmienionej zapalnie nawet znacznie głębiej. Ta zaskakująca właściwość odpowiedzialna jest za jego niezwykły efekt biologiczny, który nazywamy biostymulacją. Pod jego wpływem komórki chorych tkanek podejmują skuteczne działanie zespołowe, które prowadzi do stłumienia choroby i odbudowy zniszczonych struktur tkankowych. Jeżeli wyobrazimy sobie, że w obszarze lokalnie dotkniętym bólem, odczynem zapalnym, czy owrzodzeniem toczy się bitwa, to światło spolaryzowane wspomaga tam siły zaopatrzenia i łączności. Wystarcza to najczęściej do przywrócenia chorym tkankom równowagi i wspomaga skuteczne działanie zespołowe, konieczne dla właściwej obrony oraz regeneracji.

Trudno gojące się owrzodzenia

Niezwykłe właściwości światła spolaryzowanego są od wielu lat wykorzystywane w leczeniu trudno gojących się owrzodzeń, które występują w przebiegu cukrzycy, żylaków, zakrzepicy i choroby Burgera. Owrzodzenia te są ogromnie uciążliwe, bolesne i nie poddają się leczeniu farmakologicznemu, czasami prowadzą nawet do konieczności amputacji chorej kończyny. Dzieje się tak dlatego, że tworzą się one na podłożu zmienionych martwiczo, źle unaczynionych tkanek, które same są świetnym pożywieniem dla groźnych bakterii chorobotwórczych. Bakterie te wywołują niebezpieczne zakażenia.

Pod wpływem naświetlania, w obszarze obumierających tkanek, już po kilku ekspozycjach pojawiają się nowe naczynia krwionośne. Z krwią docierają substancje odżywcze, witaminy, tlen i komórki okładu obronnego. Rozpoczyna się walka z zakażeniem, uprzątanie pobojowiska i wreszcie odbudowa uszkodzonych tkanek.. Wszystko to za sprawą energii dostarczonej przez światło spolaryzowane. Liczne obserwacje kliniczne wykazują, że przyspiesza ono gojenie się owrzodzeń aż w około 75% przypadków, a u około połowy pacjentów powoduje całkowite wyleczenie. Już po kilku dniach codziennych naświetlań wydatnie zmniejsza się ból, następnie zmniejsza się obrzęk wokół owrzodzenia i stopniowo ustępuje sączenie. W końcu rana goi się i pokrywa naskórkiem. Alternatywą dla tego leczenia jest jedynie przeszczep skóry. Należy jednak pamiętać, że naświetlanie martwiczych owrzodzeń musi odbywać się pod stałą kontrolą chirurga, najlepiej w szpitalu. Przed każdym seansem naświetlań rana musi być chirurgicznie oczyszczona z tkanek martwiczych, a po zabiegu należy ją odpowiednio opatrzyć. Natomiast po zakończeniu leczenia, codzienne naświetlanie w warunkach domowych zabezpiecza przed nawrotem owrzodzeń i nie wykazuje przy tym żadnych niekorzystnych objawów ubocznych.

Oparzenia

W leczeniu oparzeń drugiego stopnia światło spolaryzowane okazało się niezwykle przydatne. Pozwala ono uniknąć trudnych zabiegów przeszczepu skóry i co najważniejsze, niemal we wszystkich przypadkach ogranicza rozwój okaleczających przerostowych blizn, tzw. bliznowców. Powoduje także szybki efekt przeciwbólowy. Pod wpływem światła spolaryzowanego w okolicy zakończeń nerwów czuciowych, organizm zwiększa wydzielanie endorfin, które działają silnie przeciwbólowo. Jest to nasz własny, naturalny odpowiednik morfiny. Wyniki badań klinicznych nad zastosowaniem światła spolaryzowanego w leczeniu oparzeń są tak dobre, że metoda ta wkracza szybkim krokiem do oddziałów chirurgicznych w Niemczech i w innych krajach Europy.

Rany pooperacyjne

Pielęgnacja rozległych ran pooperacyjnych stwarza ryzyko wtórnych zakażeń, zwłaszcza u pacjentów otyłych i cukrzyków. Również i na tym polu leczenie światłem spolaryzowanym okazało się przydatne. Zabezpiecza ono nie tylko przed wtórnymi zakażeniami, ale także przed rozwojem brzydkich blizn przerostowych. Energia światła spolaryzowanego pozwala tkankom podjąć skuteczne, zsynchronizowane zespołowe działanie, które prowadzi do szybkiej, prawidłowej odbudowy uszkodzonych struktur.

Bóle i zapalenia stawów

W naszym klimacie bóle i zapalenia stawów są częstą dolegliwością. Niewłaściwie leczone mogą prowadzić do trwałych ograniczeń ruchu, a nawet kalectwa. Tradycyjnie stosowane leki przeciwzapalne charakteryzują się dużą toksycznością, a interwencje chirurgiczne niosą ze sobą ryzyko przykrych powikłań. Światło spolaryzowane wnosi nowe nadzieje zarówno w leczeniu, jak i rehabilitacji chorych stawów. Jegoego przenikalność zależy w dużym stopniu od środowiska, przez które przechodzi. Zwykle dociera ono do tkanek położonych nie głębiej niż 3 cm, ale przez tkanki zmienione zapalnie przenika znacznie głębiej. Może więc z łatwością dotrzeć do wnętrza chorego stawu i wpływać na jego głębokie struktury. Energia światła spolaryzowanego chroni błonę maziową wyściełającą wewnętrzną powierzchnię stawów przed rozwojem zmian degeneracyjnych. Zanik błony maziowej spowodowany nawracającymi, długotrwałymi procesami zapalnymi jest odpowiedzialny za powstawanie deformacji i usztywnień stawów. Naświetlanie chorych stawów wykazuje wysoką skuteczność terapeutyczną, co potwierdza bogata dokumentacja kliniczna. Zabiegi te stosowane są z dużym powodzeniem w kilku ośrodkach rehabilitacyjnych w Polsce. Pozwalają one już po kilku seansach znacząco zmniejszyć ból i poprawić ruchomość stawu. Przyspieszają one także wchłanianie wysięku w chorym stawie bez konieczności interwencji chirurgicznej. Dobre wyniki leczenia i ich całkowite bezpieczeństwo stworzyły podstawy do promowania tej metody w leczeniu ambulatoryjnym, w warunkach domowych i to nie tylko w okresie zaostrzeń, ale również w trakcie długiej rehabilitacji. Moim zdaniem lampy emitujące światło spolaryzowane powinny znaleźć ważne miejsce na liście niezbędnych sprzętów rehabilitacyjnych, tym bardziej, że okazuje się ona bardzo skuteczna w leczeniu innych, mniej groźnych dolegliwości, takich jak bóle mięśniowe, czy zapalenie korzonków nerwowych.

Bóle kręgosłupa

Bóle kręgosłupa są jedną z najczęstszych dolegliwości układu kostno – stawowego. Występują one głównie u ludzi starszych i towarzyszą zmianom zwyrodnieniowym trzonów kręgów i krążków międzykręgowych, tzw. dysków. Dochodzi wówczas do ucisku na okoliczne nerwy i może prowadzić do powstania trwałych skrzywień osi kręgosłupa, zwanych skoliozą. Światło spolaryzowane nie tylko łagodzi ból, ale przede wszystkim poprawia elastyczność krążków międzykręgowych i mineralizację tkanki kostnej kręgów. Działa więc rewitalizująco na struktury kręgosłupa oraz zapobiega nasilaniu się osteoporozy. Należy jednak pamiętać, że w każdym przypadku powinna jej towarzyszyć właściwa rehabilitacja.

Choroby dzieci

Zastosowanie emiterów światła spolaryzowanego w pediatrii otwiera znacznie szersze możliwości terapeutyczne. Wynikają one z różnic w budowie anatomicznej skóry dziecka. Cienka warstwa tkanki podskórnej sprawia, że wiązka światła z łatwością dociera do większości punktów akupunktury i może zastąpić laseropunkturę. W dodatku naświetlanie jest przyjemne, bezbolesne i całkowicie bezpieczne. Na uwagę zasługuje przede wszystkim okolica okołokręgosłupowa. Znajdują się tam punkty akupunktury odpowiadające za odruch skórno-trzewny przewodzony przez drogi wegetatywnego układu nerwowego. Odbierają one i wysyłają sygnały do wszystkich narządów naszego organizmu. Układ wegetatywnych odruchów skórno-trzewnych jest bardzo wrażliwy na zmiany w otaczających go tkankach. Światło spolaryzowane poprawia najprawdopodobniej komunikację w obrębie jego struktur właśnie poprzez przywrócenie równowagi w otaczającym je środowisku. W ten sposób, poprzez naświetlanie odpowiedniej okolicy możemy wysyłać impuls terapeutyczny do odległych obszarów ciała. Dla przykładu, naświetlanie okolicy międzyłopatkowej leczy choroby oskrzeli i płuc, okolicy lędźwiowej – choroby nerek itd., itd. zgodnie zasadami fizjologii człowieka. Możemy również kierować światło na punkty ulokowane poza okolicą kręgosłupową, kierując się zasadami medycyny chińskiej.

Skuteczność takiego postępowania potwierdzają coraz liczniejsze obserwacje kliniczne, prowadzone u pacjentów ambulatoryjnych. Generalnie obowiązuje zasada, że im młodsze jest dziecko, tym efekt leczenia jest lepszy. Należy jednak pamiętać, iż w ostrych zakażeniach stan chorego dziecka może szybko ulec niebezpiecznemu pogorszeniu, ponieważ jego układ obronny nie jest jeszcze dojrzały. Dlatego w ostrych infekcjach naświetlanie jest jedynie leczeniem uzupełniającym i w żadnym razie nie zastępuje konieczności leczenia antybiotykiem.

Infekcje u dorosłych

Skuteczność światła spolaryzowanego w leczeniu infekcji u dorosłych nie jest tak spektakularna jak w przypadku dzieci. Wynika to oczywiście z budowy skóry dorosłego. Czynnikiem ograniczającym jest tutaj grubość tkanki podskórnej. Im bardziej pacjent jest otyły, tym gorzej będzie reagował na leczenie. Jednakże u osób szczupłych warto jest tę metodę wykorzystać, tym bardziej, że infekcje u osób dojrzałych przebiegają wolniej i nie wiążą się z tak dużym ryzykiem szybkiego rozwoju groźnych powikłań, jak u dzieci. W przypadku braku poprawy jest więc czas na zmianę sposobu leczenia.

Odmładzanie

Każda komórka naszego organizmu żyje dzięki umiejętności wytwarzania energii. Produkcja energii odbywa się na drodze skomplikowanych reakcji biochemicznych. Substraty konieczne dla prawidłowego przebiegu tych reakcji dostarczane są z zewnątrz poprzez złożoną strukturę błon komórkowych. W ten sam sposób komórka pozbywa się odpadów metabolicznych, zagrażających jej bezpieczeństwu. Oba procesy pochłaniają część produkowanej przez nią energii. Sprawny przebieg wydalania i wchłaniania pozwala komórce zachować właściwą równowagę energetyczną i bronić się przed naporem uszkadzających czynników środowiska. Jest to również warunek jej prawidłowej aktywności biologicznej i zdolności do podziału. W miarę starzenia się energia wytwarzana jest w mniejszych ilościach, co powoduje, że biologiczna aktywność komórek obniża się. W końcu komórka nie jest w stanie ochronić nienaruszalności swoich struktur i umiera. Jeżeli wyobrazimy sobie, że komórki są połączone w zespoły, które z kolei tworzą złożone struktury naszych tkanek, łatwo jest zrozumieć, że wraz ze starzeniem się komórek, starzeją się również nasze tkanki.

Elastyczność skóry zależy zawartości włókien kolagenu. U ludzi młodych skóra jest bogato ukrwiona i zawiera duże ilości kolagenu. W czasie starzenia się zmniejsza się liczba włosowatych naczyń krwionośnych w tkance podskórnej. Powoduje to gorsze ukrwienie znajdujących się tam komórek, między innymi, produkujących kolagen fibroblastów. Prowadzi to w konsekwencji do zmniejszonej produkcji kolagenu, czego wyrazem jest zwiotczenie skóry. Światło spolaryzowane wywołuje niezwykły efekt biostymulacji w postaci odtworzenia sieci zniszczonych naczyń krwionośnych oraz zwiększenia produkcji kolagenu przez fibroblasty. Niesie ono ze sobą energię, która przywraca starzejącym się komórkom młodzieńczą aktywność. W ten sposób, stopniowo zwiększa się zawartość kolagenu w skórze, i wzrasta jej elastyczność. Odmłodzenie komórek odmładza tkankę i… zmarszczki spłycają się.

Z każdym rokiem pojawiają się nowe zalecenia dla leczenia światłem spolaryzowanym. Przyszłość medycyny, moim zdaniem, będzie należała do biofizyki. Już dzisiaj, wskazania do stosowania emiterów światła spolaryzowanego są tak szerokie, że śmiało można go uznać je sprzęt, który powinien się znaleźć w wyposażeniu każdego współczesnego domu.

Zapamiętaj!

Udokumentowane klinicznie wskazania do stosowania leczenia światłem spolaryzowanym:

• Bliznowce
• Bóle kręgosłupa
• Bóle mięśniowe
• Bóle neuralgiczne
• Choroba Burgera
• Choroby stawów
• Cukrzyca
• Dermatozy
• Dyskopatie
• Oparzenia
• Pielęgnacja ran pooperacyjnych
• Skłonność do zakrzepów
• Starzenie się skóry
• Trudno gojące się owrzodzenia
• Zapalenie korzonków nerwowych
• Żylaki

Serdecznie zapraszam.
Bożena Ryczkowska

Program szkolenia:

• Gorączka i grypa
• Katar i zapalenie zatok
• Ból gardła i angina
• Ból ucha
• Kaszel
• Kolka niemowlęca i bóle brzucha
• Biegunka i wymioty
• Zaparcia i wzdęcia

Pokaż na większej mapie

Codzienna praktyka proponowanych przeze mnie ćwiczeń to najtańszy i najbardziej skuteczny sposób leczenia. Ćwiczenia te działają nie tylko uzdrawiająco, i odmładzają organizm, ale również są najlepszym sposobem uwolnienia się od stresu i nerwic. Może je wykonywać każdy, niezależnie od wieku i kondycji fizycznej. Ćwiczymy boso, na własnej macie, w wygodnym, niekrępującym ruchów,  stroju. Osoby dojeżdżające samochodem proszę o przynoszenie ze sobą dwóch koców.

Na pierwsze zajęcia proszę zabrać ze sobą dokumentację medyczną, oczywiście, o ile ją Państwo posiadacie.

Zapraszam wszystkich do wspólnych ćwiczeń. Przyjdźcie i sprawdźcie, jak to działa. Pierwsze zajęcia są bezpłatne.

Zapraszam
Bożena Ryczkowska

Wzmacnianie odporności przebiega znacznie szybciej i skuteczniej, jeżeli do właściwego odżywiania się dodamy zioła i preparaty probiotyczne. Zioła, czyli rośliny lecznicze dzięki zawartości łatwo przyswajalnych witamin, soli mineralnych, rozpuszczalnej krzemionki działają na nasz organizm niezwykle szeroko. Poprawiają przemianę materii, ułatwiają usuwanie szkód wyrządzonych przez choroby, stymulują wytwarzanie substancji o działaniu przeciwwirusowym, odbudowują prawidłową strukturę tkanki łącznej. Związki hamujące rozwój bakterii chorobotwórczych i grzybów zawarte w roślinach leczniczych nie niszczą zamieszkujących nasz organizm pożytecznych drobnoustrojów. Innymi słowy nie naruszają one prawidłowego ekosystemu mikroflory jelitowej, a wręcz przeciwnie przywracają w nim zaburzoną równowagę. Jest to ogromnie ważne dla prawidłowej czynności naszego układu obronnego. Mieszanki ziołowe stwarzają bakteriom probiotycznym warunki do kolonizacji jelit. Ja stosuje mieszanki oparte na własnej recepturze. W przypadku nawracających zakażeń wirusowych zalecam mieszankę nr 1.

Koniecznym elementem w przywracaniu prawidłowej odporności jest zastosowanie probiotyków. Probiotyk jest preparatem zawierającym żywe kultury takich bakterii jelitowych, których obecność wpływa korzystnie na przywrócenie równowagi w całym ekosystemie flory jelit. Stosowanie probiotyków staje się coraz bardziej popularne. Istnieją dwie istotne zasady przy ocenie jakości preparatów probiotycznych. Najważniejsza z nich dotyczy dawki. Dobry probiotyk musi w jednej dawce zawierać przynajmniej 1 miliard bakterii. Im bakterii jest więcej, tym wyższa jest skuteczność leku i rzadsza sugerowana częstotliwość dawki. Dlatego preparaty zawierające w jednorazowej dawce 10 miliardów bakterii szybciej ujawniają swoja siłę terapeutyczną i można stosować je rzadziej, na przykład 1 x dziennie.

Druga zasada w ocenie jakości probiotyków dotyczy rodzaju i ilości zawartych w nim szczepów bakterii. Wynika to z synergizmu działania różnych gatunków bakterii. Jedne z nich łatwiej kolonizują nabłonek jelitowy, inne wykazują silniejszą aktywność przeciwbakteryjną, jeszcze inne regulują procesy trawienia i przemiany materii, ale ich wzajemne oddziaływanie stwarza lepsze warunki do rozwoju wszystkim szczepom tych drobnoustrojów. Dlatego też w przewlekłej zwłaszcza terapii skuteczniejsze są takie preparaty, które zawierają kilka, a nie jeden szczep bakterii. Szczególnie istotne jest, aby preparat obejmował swoim składem zarówno szczepy Lactobacillus jak i Bifidobacterium.

Kolejnym dość ważnym elementem oceny probiotyku jest docelowa aktywność biologiczna bakterii. Wspomniałam wcześniej, że bakterie probiotyczne są niezwykle wrażliwe na niekorzystne warunki środowiska jelit. Innymi słowy łatwo je zniszczyć poprzez stosowanie leków, przede wszystkim antybiotyków. W tym celu bakterie zastosowane w tych preparatach są specjalnie uodporniane na działanie większości stosowanych antybiotyków, a także zamykane w kapsułkach, które chronią je przed działaniem kwaśnego środowiska żołądka i działaniem kwasów żółciowych. Ponieważ działanie tych naturalnych soków trawiennych nasila się po posiłku, probiotyki powinno się przyjmować na czczo. Niewłaściwe żywienie, zwłaszcza produkty zawierające dużą dawkę chemii spożywczej także mogą ograniczyć namnażanie się bakterii probiotycznych. Przypominam, że energię do życia czerpią one z trawienia wielocukrów roślinnych. Jeśli więc nie dostarczamy im odpowiedniej dziennej dawki warzyw, owoców i kasz doprowadzimy do wygłodzenia kolonii bakterii probiotycznych i stopniowego ich zanikania.

Na zakończenie należy podkreślić, że nie istnieje żaden pojedynczy „cudowny” lek podnoszący odporność. Wśród wielu przyczyn obniżenia naszej odporności najważniejsze są:

• Złe odżywianie
• Stres
• Nadużywanie leków i używek

Bożena Ryczkowska

• Paracetamol
• Ibuprofen
• Chlorowodorek pseudoefedryny
• Chlorowodorek fenylefryny
• Deksmetorfan

Przyjrzyjmy się bliżej tym związkom chemicznym, głównie ich działaniom niepożądanym i przeciwwskazaniom.

PARACETAMOL IBUPROFEN

Należą do grupy NLPZ- nieopioidowych leków przeciwzapalnych , przeciwbólowych i
przeciwgorączkowych.
W kontekście poniżej wymienionych substancji można powiedzieć że działają leczniczo.

Przeciwwskazania:

• nie powinny być stosowane w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy
• w astmie
• w skazie krwotocznej
• w ciężkich schorzeniach wątroby
• w ostatnich tygodniach ciąży z powodu zagrożenia związanego z zamknięciem przewodu tętniczego Botalla

Interakcje:

• z glukokortykosteroidami zwiększają niebezpieczeństwo powikłań żołądkowo-jelitowych, gdyż w trakcie gojenia się owrzodzeń wyzwolonych przez NLZP dochodzi do wzmożonej indukcji COX-2, która pod wpływem glukokortkosteroidów ulega zahamowaniu
• zmniejszają moczopędne działanie saluretyków (ważne w chorobie nadciśnieniowej)
• nasilają działanie hipoglikemiczne doustnych leków przeciwcukrzycowych
• spowalniają eliminację metotreksatu tym samym zwiększają jego toksyczność
• zmniejszają wydalanie jonów litu
• osłabiają działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny
• zmniejszają efekt antyhipertensyjny leków przeciwnadciśnieniowych, szczególnie z grupy inhibitorów ACE (konwertazy angiotensyny)

CHLOROWODOREK PSEUDOEFEDRYNY

Sympatykomimetyk
Działa podobnie do adrenaliny, ośrodkowo słabiej od efedryny i amfetaminy.
Działa na receptory alfa-adrenargiczne w błonie śluzowej nosa i dróg oddechowych co prowadzi do zwężenia naczyń. Zmniejsza obrzęk błony śluzowej nosa, zmniejsza przekrwienie tkanek nosa i obrzęk w obrębie błony śluzowej w efekcie zwiększa drożność dróg oddechowych nosa.

Działania niepożądane:

• bóle głowy
• nudności
• drgawki
• tachykardia
• wzrost ciśnienia tętniczego
• udar mózgu

Interakcje:

• z innymi sympatykomimetykami np. fenylefryną
• z lekami hipotensyjnymi lub moczopędnymi stosowanymi przeciwnadciśnieniowo powodują obniżenie działania hipotensyjnego
• hamuje działanie beta-adrenolityków powodując wzrost ciśnienia tętniczego, bradykardię, możliwość bloku serca
• z lewodopą – możliwość bloku serca
• z hormonami tarczycy wzrasta ryzyko niewydolności serca
• w cukrzycy powoduje wzrost stężenie glukozy we krwi
• w jaskrze powoduje zaostrzenie objawów
• przerost gruczołu krokowego- ryzyko zatrzymania moczu

Ministerstwo Zdrowia w ramach nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, proponuje ograniczenie sprzedaży pseudoefedryny do 720 miligramów przy jednorazowym zakupie.
Projekt trafił do sejmowej Komisji Zdrowia.
Przyczynkiem do takiego działania był fakt że Czesi wykupują z polskich aptekach preparaty zawierające pseudoefedrynę i produkują z nich masowo narkotyk – metamfetaminę.
Czy tylko Czesi?

CHLOROWODOREK FENYLEFRYNY

Sympatykomimetyk
Budową zbliżony do epinefryny i efedryny ale o dłuższym czasie działania.
Selektywnie pobudza receptor alfa1-adrenergiczny.
Silnie obkurcza śluzówkę i naczynia obwodowe . Zastosowanie podobne do chlorowodorku
pseudoefedryny.
Do niedawna stosowany jedynie w farmakologii doświadczalnej jako swoisty agonista receptora
alfa1
Działania i interakcje jak w chlorowodorku pseudoefedryny.
Oba związki należy bardzo ostrożnie stosować u osób z nadciśnieniem tętniczym i nadczynnością tarczycy.

Mechanizm działania tych związków w obrębie błony śluzowej nosa jest atrakcyjny zarówno dla pacjenta- szybkie zahamowanie wycieku jak i producenta leku- wysoka sprzedaż.
Pamiętajmy jednak, że zahamowanie wycieku z nosa nie jest równoznaczne z zahamowaniem wycieku w ogóle.
To trochę tak jakbyśmy chcieli zatrzymać kapanie wody z kranu wkładając doń korek.
Owszem nie będzie kapało ale przyczyna pozostała i wyciek również.
W naszym przypadku ten zahamowany objawowo wyciek gromadzi się w zatokach co skutkuje
chronicznym zapaleniem zatok w najlepszym przypadku zdaniem homotoksykologii jest to przyczyna nowotworzenia.

DEKSTROMETORFAN

Pochodna alkaloidów opium o działaniu przeciwkaszlowym.
W wyższych dawkach działa na receptory opioidowe stąd bywa chętnie przedawkowywany.

Hamowanie odruchu kaszlu jest niebezpieczne w przypadku kaszlu mokrego gdyż pozostająca w pęcherzykach płucnych wydzielina powoduje namnażanie bakterii co prowadzi do nawracających infekcji górnych dróg oddechowych.

Działania niepożądane:

• w obrębie układu nerwowego: pobudzenie, niezborność ruchowa, chronicznie zmęczenie,
• wzmożone napięcie mięśniowe, zawroty głowy, halucynacje
• układ pokarmowy: nudności, wymioty, zaparcia, suchość w ustach
• tachykardia (przyspieszona akcja serca)

Interakcje:

• może zwiększyć działanie inhibitorów MAO (leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ
• nerwowy), alkoholu i leków zapierających
• leki takie jak amidaron, haloperidol, propafenon, chinidyna,fluoksetyna, wenlafaksyna, risperidon
• mogą zwiększać stężenie dekstrometorfanu we krwi
• podawany jednocześnie z NLPZ lub lidokainą potęguje ich działanie

Powyższa lista naturalnie nie wyczerpuje listy substancji „ poprawiających nasze samopoczucie” w czasie infekcji grypowej.

Proszę pamiętać że wiele leków posiadających różne nazwy handlowe ma podobny bądź identyczny skład ilościowy i jakościowy.
Firma farmaceutyczna zawsze nadaje swojemu produktowi własną nazwę handlową żeby odróżnić go od innych obecnych już na rynku leków.
Decydując się na samodzielną kurację, może się zdarzyć że zwiększycie Państwo dawki tych samych substancji. Bywa że są to substancje silnie działające.
Ich działanie się spotęguje. Zwielokrotnieniu ulegną również ich działania niepożądane.

Tak na przykład pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, zażywając w nadmiarze zawarte w lekach przeciwgrypowych substancje obkurczające naczynia, mogą spowodować znaczny wzrost ciśnienia tętniczego.
Jeśli naczynia są nie w pełni drożne z powodu agregacji blaszek miażdżycowych może to skutkować udarem lub zawałem mięśnia sercowego.
Należy również mieć dystans do dawek zalecanych przez producenta. Nie dla wszystkich pacjentów są one prawdziwe.
Kupując lek sprawdźcie Państwo jego skład i dawkowanie.
Poinformujcie w aptece jakie leki zażywacie na stałe bądź doraźnie.
Zapytajcie farmaceutę, czy lek, który chcecie Państwo zażyć nie będzie bardziej szkodził niż pomagał.

Mgr farm. Beata Szałkiewicz